Van kleine wolfsmelk tot tafeleend

De laatste dagen van mijn vakantie kon ik me ook nog prima vermaken. Afgelopen donderdag was ik met Albert Molenaar nog een ochtendje op de Maasvlakte. Er zaten wat meer vogels dan dinsdag, maar echt vol was het niet. Hier en daar een grasmus, tuinfluiter en bonte vliegenvanger. Ook de eerste vuurgoudhaan was present en misschien wel de leukste soort was een vrouwtje huismus in een groep kneuen op de Tweede Maasvlakte. Op behoorlijke afstand van een huismuskolonie zeg maar, dus wellicht wel met de boot aangekomen?! Ook een bosrietzanger was nog wel het noemen waard, maar meer dan dat konden we er niet van maken. 

Spannende nieuwe stukjes op Maasvlakte 2

Gisterenochtend was ik weer eens in de Wolvenpoler en in wat andere gebiedjes op Voorne-Putten voor steltlopers en in de hoop om geringde kieviten af te lezen. Dat lukte zowaar in de Wolvenpolder en tussen de ca. 200 kieviten kon ik twee door mij geringde kieviten aflezen uit de Zegenpolder. Erg leuk natuurlijk! Verder zat er nog een bosruiter en kwam ik elders (met name op de Beninger slikken) nog 14 bosruiters, 20 zomertalingen, boomvalken en veel kemphanen tegen. Leuk vogelen dus! 

Geringde kievit in de Wolvenpolder

Vanmiddag kom ik in de Zuidpolder nog langs een graanstoppel waar afgelopen jaren een grote populatie kleine wolfsmelk is gevonden. Een zeldzame en beschermde akkersoort, dus de moeite waard om even een kijkje te nemen. Al snel zie ik een exemplaar van dit fraaie plantje staan, erg leuk! Hopelijk lukt het om deze populatie hier goed in stand te houden. 

Kleine wolfsmelk

Daarna vaar ik nog even over naar de Sophiapolder. Het is behoorlijk regenachtig en met die buien kan het wel leuk zijn voor steltlopers natuurlijk. Op drie kluten en de gebruikelijke kemphanen na lopen die er helaas niet, maar met wat pontische en geelpootmeeuwen (ook weer juveniele vogels) vermaak ik me prima. De soort van de middag is echter wel een tafeleend, een zeldzaamheid op het eiland die ik alleen tien jaar geleden eenmaal zag! 

Juveniele Noorse grote mantelmeeuw

Tafeleend

Een nieuwe soort op de baan

Vandaag was weer de planning om weer eens naar Meijendel te gaan. Rutger Plaisier gaat ook mee en rond een uurtje of zes komen we op de ringbaan. Eind augustus is ook om te ringen altijd een leuke tijd, want vaak veel vogels en altijd wel kans op wat leuke soorten zoals bonte vliegenvanger en gekraagde roodstaart. Het weer is vanochtend schitterend en bijna windstil. Zichtbare trek zit er nauwelijks in de lucht en één keer is het spannend als er twee steenlopers langskomen. Ondanks dat het geluid op tijd aanstaat om ze naar de baan te lokken tonen ze geen interesse. Jammer! Even later op de ochtend had Maarten Verrips wel succes met het slagnet en kan hij trots een schitterende gele kwikstaart laten zien. Een soort die ik nooit eerder ving op de ringbaan, leuk! 

Gele kwikstaart                          Foto: Rutger Plaisier

Het blijkt een jong exemplaar te zijn met een wel heel duidelijk ruicontrast in de grote dekveren. De vogel heeft dus een aantal grote dekveren in de rui na het juveniele kleed niet doorgeruid, zodat een contrast is ontstaan tussen juveniele en adulte veren. Voor veel soorten een belangrijk kenmerken om in het najaar eerste jaars vogels te kunnen herkennen. 

1kj gele kwikstaart, let op ruicontrast in de grote dekveren

Ook de rest van de ochtend is redelijk onderhoudend met totaal 18 soorten. Zwartkop en kleine karekiet zijn zoals gebruik het meest talrijk in de mistnetten, maar daartussen hangen nog wat braamsluipers, twee bonte vliegenvangers, wat groenlingen en op het eind van de ochtend ook nog twee boompiepers. Heel vermakelijk dus! 

Boompieper Foto: Rutger Plaisier

Braamsluiper Foto: Rutger Plaisier

Bonte vliegenvanger Foto: Rutger Plaisier

Naast al die soorten was een enigszins leucistische zwartkop ook nog opmerkelijk. Een vrouwtje met op de toppen van de arm- en handpennen lichte vlekken, maar ook op mantelveren mistte op veel veren pigment. 

Zwartkop Foto: Rutger Plaisier

Voor de totalen, zie hier. 

Op de terugweg rijden we zomaar nog even door de Zwijndrechtse Waard. Even kijken hoe de akkers erbij liggen en of er nog ergens tegenaan te blunderen valt. Dat blijkt het geval, wat in Polder de Hooge Nesse zien we zomaar opeens een koereiger lopen bij twee koeien! Koereiger is op IJsselmonde nog wel een zeldzaamheid omdat we bijna geen koeien hebben, maar de gevallen nemen wel toe. Desalniettemin was het pas de eerste twitchbare dit jaar op het eiland en voor mij voor het eerst dat ik een exemplaar aan de grond vond. Leuk! 

Koereiger

Nog lege Maasvlakte

De afgelopen week was ik vrij, dus dat gaf de mogelijkheid om nog heerlijk wat te vogelen. Bovendien is het najaar begonnen dus de spanning zit ook weer in de lucht. Eind augustus vind ik altijd een leuke tijd om te vogelen vanwege over het algemeen grote aantallen en behoorlijk diversiteit. Eén van de typische soorten voor eind augustus is bovendien sperwergrasmus, een zeldzaamheid uit Oost-Europa die nog niet om mijn zelfontdeklijstje staat. Reden genoeg om afgelopen dinsdag dus weer eens naar de Maasvlakte te gaan. 

Vuurtorenvlakte

Rond 7 uur stap ik uit bij de Vuurtorenvlakte, maar al snel blijkt alles helemaal leeg te zijn. Terwijl het afgelopen weekend vol zat met onder andere alweer twee draaihalzen, is daar nu niks van te merken. Alleen de heggenmussen, eksters, houtduiven en kneuen die altijd aanwezig zijn kom ik tegen. Eén eenzame tapuit en een watersnip vliegen nog op, dus dan maar steltlopers kijken.

De Westplaat is een mooie steltloperplek waar heel weinig wordt gekeken, maar waar vaak alles ook op grote afstand is. Het is afgaand tij en net hoog water geweest, dus dan wil het nog weleens leuk zijn met steltlopers. Toen ik aankwam was het nog behoorlijk hoog, maar langzaam viel het schor droog en kwamen er toch ook nog flink wat steltlopers voor de dag. In een groep van ca. 280 bontbekplevieren is een krombekstrandloper nog een leuke soort en ook een kleine strandloper maakt het nog even spannend. Deze laatste zat helaas net te ver weg om zeldzamere soorten uit te sluiten en was ook weer snel verdwenen, helaas! In het gebied staan naast de honderden scholeksters en wulpen ook nog wat kanoeten, steenlopers, rosse grutto's, groenpootruiters en zowaar ook nog een grutto, en komt mijn eerste smelleken van het jaar weer overjakkeren. Mooi op tijd!

Algemene soorten van de Westplaat: scholekster, wulp, kokmeeuw

De volgende bestemming was de Strypse Wetering, waar het dankzij laag water ook niet onaardig was met de nodige bosruiters, kemphanen, zomertalingen en nog een fraaie temmincks strandloper. 

Temmincks strandloper

Lekkere thuiskomst

Na zaterdagochtend vroeg te zijn thuisgekomen, kon ik het toch niet laten om rond het middaguur nog een klein rondje te maken. Heel veel tijd had ik ook niet, dus een mooi moment om te zien hoe het laatste braakliggende terrein er bij de Volgerlanden bij zou liggen. Een potentiële plek voor duinpieper bovendien, die de laatste dagen aardig doorkwamen. Het veld ligt er zoals verwacht mooi bij, en terwijl ik van een juveniele geelpootmeeuw sta te genieten in een plasje en wordt verrast door tientallen tengere grasjuffers, klinkt opeens de roep van een duinpieper! Al snel zie ik de vogel laag luid roepend aan komen vliegen, waarna de vogel aan de andere kant van het Perenlaantje landt. Dat is nog eens een leuke vondst zo net terug van vakantie! 

Geelpootmeeuw

Snel loop ik om en het hele veld kam ik uit, maar in een half uurtje kan ik de duinpieper niet terugvinden. Wel kom ik nog mijn eerste tapuit tegen dit najaar (dus eerder een duinpieper op de lijst dan een tapuit, meestal is dat anders...) en ook vliegen nog twee boompiepers op. Verder is het druk met kneuen en witte kwikstaarten, maar van de duinpieper geen spoor. Ik heb geen tijd meer om te zoeken, maar later op de middag wordt de vogel toch weer teruggevonden en liet zich toen schitterend zien. Het is daarmee pas de vierde twitchbare geval van duinpieper op IJsselmonde, en allemaal op braakliggende terreintjes ten oosten van het dorp.

Braakliggend terrein Volgerlanden

Na gisteren nog een zeearend over huis te hebben gehad, besloot ik vanochtend deze eerste dag van de vakantie een rondje te maken in de Zegenpolder. Ook altijd een leuke en spannende plek in het voorjaar. Bovendien in mijn ogen de beste plek voor waterrietzanger op IJsselmonde dit moment, dus alhoewel het wat laat in het seizoen is toch nog wel een poging waard. Het levert helaas geen waterrietzanger op, maar hier en daar zitten wel wat rietzangers, goudplevier en groenpootruiter vliegen over en er zitten nog veel gele kwikstaarten. De leukste verrassing is wel als ik langs de rietkragen sta te zoeken naar waterrietzanger, er opeens een draaihals omhoog klimt in een wilgje! Die had ik nog niet hier in de polder en altijd schitterende beesten. Zaterdag waren er 's middags ook nog twee gevonden bij de duinpiepers, maar leuk om er nu dus alsnog eentje zelf te vinden. 

Draaihals

In de Zegenpolder zit verder nog een tiental huiskrekels te zingen bij de hoop mest. Altijd toch wel grappig, want nog best een lastige soort om te vinden. Op de terugweg wordt ik in de Zuidpolder bij Barendrecht nog verrast door een greppelsprinkhaan die ik vanuit de auto hoor zingen. Op IJsselmonde pas het eerste geval ten westen van de A29, dus wellicht dat de soort zich wat uitbreidt?! In Oud-Reijerwaard heb ik vervolgens nog mijn eerste paapje voor dit najaar, maar verder zien de braakliggende terreinen er daar niet heel spannend uit. 

Een kort bezoekje aan de Crezéepolder vanmiddag leverde zowaar gelijk een geringde kievit op, G3OE. De eerste kievit die ik checkte was dus geringd, maar tussen de andere 465 exemplaren kon ik geen ringetje vinden. Helaas! Op de dijk bleken verder nog volop gouden sprinkhanen aanwezig, maar verder zat er weinig noemenswaardigs.

Kievit G3OE

Gouden sprinkhaan

Een rondje vanavond in de hoop op boomkrekels die ook met een flinke opmars bezig zijn en zich al aan de andere kant van de rivier hebben gevestigd, leverde helaas geen boomkrekels op maar wel bleek nog steeds een kwak aanwezig bij het gemaaltje. Elke avond komen één of meerdere kwakken bij het gemaaltje jagen, dus kennelijk veel vis op die plek. Al met al een lekkere terugkomst zo van vakantie! 

Crezéepolder

Twee weken in Wales en Schotland

De afgelopen twee weken was ik aan de overkant van de plas. Eerst een weekje in Wales en daarna nog een weekje in Schotland. Naast allerhande bezigheden was er natuurlijk ook nog tijd voor vogels en natuur, wat dus ook nog wel een aantal leuke soorten en waarnemingen opleverde. Verder waren de landschappen natuurlijk ook fantastisch, schitterende landen! 

In Wales had ik mijn zinnen vooral gezet op alpenkraaien die daar op diverse plekken voorkomen langs de kust. Op één van de eerste dagen lukt dat gelijk goed op Holy Island, waar we diverse exemplaren op de rotsen zaten. Een mooie soort en met toch wel een opvallende verspreiding zo langs de kust, terwijl de meeste mensen de soort kennen uit de Europese berggebieden. Naast de alpenkraaien was het hier ook leuk met honderden noordse pijlstormvogels op zee, diverse drieteenmeeuwen, zeekoeten, kleine jager en zowaar ook een grijze dolfijn! 

Alpenkraai

In Wales was het verder niet heel spannend. Hier en daar een rode wouw, wat raven, rouwkwikstaarten en kleine barmsijs waren wel een beetje de leukste soorten die ik tegenkwam. Nog een keer over zee kijken leverde nog meer noordse pijlstormvogels op en ook nog een papegaaiduiker en zwarte zeekoet, naast de gebruikelijke drieteenmeeuwen en jan-van-genten. Het lukte uiteindelijk niet om een brilstern (dwaalgast in het Verenigd Koninkrijk) nog met een bezoekje te vereren, waarna we verkasten richting Schotland. 

Door het over zee kijken kwam toch wel de hoop naar boven om nog stormvogeltjes te gaan zoeken. Op eilanden voor de kust van Schotland lokaal een hele algemene broedvogel, maar overdag zit de soort op zee en alleen 's nachts zitten ze in de kolonie. Je moet dus eigenlijk de zee op, maar een walvistochtje vanuit Ullapool was daar een schitterende gelegenheid voor. Naast vele gewone dolfijnen op zee en zowaar ook nog een groepje grijze dolfijnen, werden we aangenaam verrast door een prachtige waarneming van een bultrug en gelukkig ook nog zeker vier stormvogeltjes! De bultrug zwom uiteindelijk vlakbij de boot, waarbij hij zeker tien keer uit het water sprong. Erg indrukwekkend! Naast de stormvogeltjes was het qua vogels vrij rustig, slechts een enkele noordse stormvogel, noordse stern, nog een aantal grote jagers en natuurlijk veel zeekoeten, maar dat was het wel. 

Jan-van-gent

Verder hebben we genoten van het ruige landschap, maar een wandeling leverde uiteindelijk vaak relatief weinig op. Overal zaten graspiepers, dat wel, maar een lange dag wandelen (ook tot boven de 1000m) leverde uiteindelijk een groepje bonte kraaien, een jagende smelleken en zowaar nog twee steenarenden op de top op. Verder is het dan overal stil en voor alpensneeuwhoen moet je bijvoorbeeld wel echt geluk hebben. Gezocht naar soorten als Schotse sneeuwhoen hebben we overigens ook niet, want die zag ik al eerder. Noemenswaardige soorten waren verder nog enkele parelduikers (mooi in zomerkleed!), waterspreeuwen, zeearend, blauwe kiekendief en langs de oostkust nog een groep tuimelaars. 

Parelduiker

Al met al een mooie vakantie achter de rug met twee soorten die ik nooit eerder zag (alpenkraai en stormvogeltje). Vanaf de veerpont zag ik helemaal niks helaas, altijd natuurlijk een hoopje op nog een vale pijlstormvogel of iets dergelijks... En toen we net in Wales aankwamen bleek er die zaterdagochtend een groene bijeneter te hebben gezeten in het Fochtloërveen. Daar was ik de dag ervoor natuurlijk in de buurt, maar al was ik thuis geweest was het waarschijnlijk nog onhaalbaar geweest... 

Weer een dip, wel met wat goedmakertjes...

Gisteren werd op mijn laatste werkdag voor de vakantie een marmereend gemeld in de Ezumakeeg, in het Lauwersmeer. Met deze en andere soorten zeldzame eenden ontstaat bij mij meestal niet gelijk de noodzaak om af te reizen, want eerst maar eens zien of de vogel ongeringd zou zijn en een gaaf verenkleed had. Rond een uurtje of zeven bleek dat inderdaad zo te zijn, maar toen kon ik het niet meer halen en had ook nog steeds niet veel zin om te af te reizen naar het noorden. Aangezien we vandaag op vakantie zouden gaan, begon het wel te knagen. Met een gaaf verenkleed en ongeringdheid zou deze vogel wel een goede kans maken op aanvaarding, dus waarom niet morgenochtend toch maar 'even' een poging wagen? Het paste in de planning, maar het zou wel prettig zijn als ik er dan met het eerste licht zou zijn. Dan heb je immers de meeste speling. 

Zodoende kwam ik vanochtend om 7 uur aan in de Ezumakeeg-Noord, waar exact één andere vogelaar hetzelfde idee had. Tja... Nog geen spoor van de vogel en na een uurtje of twee met maximaal zo'n 5-10 vogelaars blijkt de vogel echt niet meer aanwezig in het gebied. Erg jammer natuurlijk. Het maakt de kans op aanvaarding voor deze vogel groter denk ik, maar als je hem niet ziet heb je er weer weinig aan. Ik besluit er maar een kort dagje Lauwersmeer van te maken en maar van de vogels hier te genieten, want er zat natuurlijk genoeg. Vlak voor het kijkpunt dobbert een grauwe franjepoot en regelmatig vliegen reuzensterns langs, totaal zaten er vijf exemplaren in de Ezumakeeg. Verder was het vermakelijk met diverse kleine strandlopers, temmincks strandlopers, krombekstrandlopers en meerdere steltkluten. Ook kon ik nog van vier kluten de ringen aflezen, maar helaas zag ik hier een eigen vogels. Had wel leuk geweest natuurlijk! 

Kluut WXB8

Temmincks strandloper en bontbekplevier

Aan de oostkant van het Lauwersmeer zoek ik een bekende plek op voor dichte muggenorchis, waarvan tientallen exemplaren mooi in bloei staan. Als je er nu toch bent... Daar zoek ik ook nog op wat plekken naar de verdwaalde eend uit Zuid-Europa, maar levert helaas geen marmereend op. Wel nog wat reuzensterns, brilduiker, steltkluten, krombekstrandlopers, zwarte ruiters etc. 

Dichte muggenorchis

Aangezien er in de Ezumakeeg nog steeds geen marmereend aanwezig is en er nu door meerdere mensen wordt gepost, besluit ik daar niet aan te sluiten maar via wat zeldzame planten huiswaarts te keren. In Friesland bezoek ik zo bosogentroost en slanke vrouwenmantel, terwijl ik in de Noordoostpolder nog enkele bollenveldjes check op wat leuks. Dat levert dan weer niet meer op dan casarca's en een tiental bosruiters. Al met al wil het dus nog niet echt lukken om dit jaar nieuwe vogelsoorten op de lijst bij te schrijven, want ondanks dat ik m'n best weer heb gedaan geen succes... Op naar de volgende maar weer! 

Niet direct een locatie waar je een zeldzaamheid (in dit geval slanke vrouwenmantel) verwacht... 

Slanke vrouwenmantel

Nog meer zeldzame planten en zwartsprietdikkopjes

Voor werk moest ik afgelopen week nog een dagje in de Achterhoek zijn. Ook dat was natuurlijk weer een mooie gelegenheid om gelijk een rits aan nieuwe plantensoorten op te zoeken. Tot nu toe lukt het aardig om nieuwe plantensoorten altijd 'op de route' op te zoeken en ga ik zelden of nooit uitsluitend voor planten op stap. Al met al vooral een leuke bezigheid als je toch al in een regio komt waar je zelden komt. De dag leverde met name zeldzaamheden op nabij Lochem en Zutphen, namelijk heidemelkviooltje, bospaardenstaart, smalle beukvaren, grote bremraap, bleke teunisbloem, bergbeemdgras, vroege zegge en groot spiegelklokje.

Smalle beukvaren

Grote bremraap

Vroege zegge

Bleke teunisbloem

In Amsterdam zocht ik nog één van Nederlandse zeldzaamste planten op, misschien tegenwoordig wel de zeldzaamste: groensteel. Een varen die van nature voorkomt op vochtige bergwanden en waar Nederland in het meest westelijke deel van het verspreidingsgebied ligt. Nog één groeiplaats is bekend in Amsterdam, omdat in Groningen een tweede groeiplaats recent is verdwenen door restauratiewerkzaamheden. Ik wist dat de populatie in Amsterdam in principe niet toegankelijk is (wel vanaf het water goed te zien), maar toch besluit ik een poging te wagen. Dankzij iemand die daar bezig is kan ik echter toch op de kade komen om de plant te bekijken, toch leuk! 

Groensteel

Verder was het de laatste tijd druk met monitoring van planten en dagvlinders. Zeker omdat het weer behoorlijk wisselvallig is valt het niet mee om onder goede weersomstandigheden het werk te doen. Het lukte desalniettemin aardig en werd in de Vijfheerenlanden ook nog opgeleukt door een gewone grootoorvleermuis en grote vos die in een nabijgelegen bunker aanwezig waren. Leuke soorten om zo tegen te komen! 

Gewone grootoorvleermuis

Vanochtend checkte ik voor het eerst in lange tijd weer eens de Crezéepolder. Vooral ook voor grutto's, maar juli kan ook zomaar nog een leuke steltloper in het verschiet hebben. Het water was echter al hoger dan gedacht en grutto's waren dan ook nagenoeg afwezig. Een groepje groenpootruiters was al een eerste leuke waarneming en liet wel zien dat er wel wat trek geweest was. Niet veel later dook er ook opeens een duo kleine strandlopers op! Erg leuke waarneming van toch wel een zeldzaamheid hier, was dan ook de eerste waarneming dit jaar op IJsselmonde. 

Kleine strandloper

Daarnaast maakte ik vanmiddag nog een flinke ronde door het Waalbos, met name gericht op zwartsprietdikkopje. Deze kleine dagvlindersoort is de afgelopen jaren behoorlijk afgenomen op IJsselmonde, waarbij de soort West-IJsselmonde helemaal verlaten lijkt te hebben. Op het oostelijke deel van het eiland is de soort nog wel hier en daar aanwezig, maar lang niet meer zo talrijk als eerst. Aangezien het voorkomen in het grootste deel van het Waalbos nog onbekend is, leek het me goed om te kijken hoe groot de populatie daar nog is. En het bleek gelukkig mee te vallen en zeker elf zwartsprietdikkopjes kwam ik nog tegen, terwijl de weersomstandigheden niet eens heel ideaal was. Mooi nieuws dus! 

Zwartsprietdikkopje

De meeste exemplaren zaten op soorten als akkerdistel en jakobskruiskruid, mooi bloeiende planten die helaas geen goede naam hebben. Ze zijn echter dus wel van groot belang voor insecten, en dat bleek ook wel. Ook het sinusbeheer wat al enkele jaren in het gebied wordt uitgevoerd pleit voor zwartsprietdikkopje en andere graslandvlinders, want in de overgebleven stroken trof ik regelmatig vlinders aan. Ook hoorde ik nog op twee locaties spoorkrekels zingen, maar dat is sinds dit jaar niet echt bijzonder meer te noemen op IJsselmonde... 

Maaibeheer waarbij stukken worden overgeslagen loont! 

Een Zuid-Limburgse nacht

Nu het midden in de zomer is en het relatief rustig is op vogelgebied, is er weer wat meer tijd om naar andere soortgroepen te kijken. Met planten ben ik dan ook weer wat actiever, maar ook voor zoogdieren is het nu natuurlijk een goede periode. Een soort die nog wel op het verlanglijstje staat is eikelmuis, een soort die alleen nog voorkomt in het Savelsbos en waar het helaas erg slecht meegaat. Het is een nachtactieve soort, dus voor een poging moeten we 's nachts die kant op. Herman vd Brand is ook wel te porren en ook Albert Molenaar stapte vanavond in richting het zuiden. 

De weersvoorspelling beloofd in eerste instantie nog wat regen in Zuid-Limburg, maar later op de avond zou het droog moeten worden. Voor deze warmteminnende soort dus niet optimaal, maar de temperatuur is redelijk. We zijn mooi op tijd in het bos, waarna het wachten op activiteit van muizen kan beginnen. De eerste muizen die actief zijn, zijn echter vleermuizen. Dankzij een batlogger kunnen we daar ook nog wel wat mee, want al vroeg in de schemering verlaten enkele bossvleermuizen het bos terwijl later op de avond continue een baardvleermuis boven het pad aan het foerageren is. Erg leuk! Ook een watervleermuis passeert ons later nog. 

Opname van bosvleermuis

Ook de muizen worden wakker, waarbij we met name gewone bosmuizen over de bosbodem zien door de warmtebeeldkijker. Omdat grote bosmuis hier ook voorkomt zijn we extra alert, maar het valt niet mee om ze goed in beeld te krijgen. Meestal blijken het bovendien gewone bosmuizen te zijn, maar zeker één keer zien we een duidelijke grote bosmuis, met o.a. een mooi buff borstbandje. Naast de bosmuizen op de grond zien we ook zeker twee keer een bosmuis op zeker 2 meter in een struik. Flink schrikken natuurlijk, want dat is waar je een eikelmuis zou verwachten, maar helaas. 

Bosmuis (Foto: Albert Molenaar)

Rond elf uur worden we naast het pad opeens opgeschrikt door een kort, maar hard roepende muis: eikelmuis! Enkele keren laat het dier zich horen en in de warmtebeeldkijker zien we waarschijnlijk het dier verdwijnen, maar we krijgen 'm helaas niet in de zaklamp. Helaas! Ook als we later nog een keer langslopen is er helaas geen spoor meer en uiteindelijk verlaten we alleen met een hoorwaarneming het bos. Nog ruimte voor verbetering zeg maar! 

Omdat we nu toch in Limburg zijn proberen we gelijk ook nog wat andere specialiteiten van het zuiden. Zo kijken we ook nog even in de hamsterreservaten of dat misschien nog wat oplevert, maar veel percelen zijn nog niet geoogst en van hamsters dus helaas geen spoor. Wel zien we nog een foeragerende das op de akkers en een vos, terwijl wat bosuilen roepen en zowaar ook nog een late kwartel. 

Ten slotte luisteren we nog even bij groeve 't Rooth, waar zeker drie jonge oehoes luidkeels zitten te roepen. Zeker met op de achtergrond zingende boomkrekels en vroedmeesterpadden een prachtig Zuid-Limburg decor, en een mooie afsluiting van een toch wel succesvolle nacht in het zuiden!

Grauwe kiekendieven en wat plantjes in Groningen

Alweer bijna vier jaar werk ik één dag in de week voor het Kenniscentrum Akkervogels - Grauwe Kiekendief, maar nog nooit was ik bij het ringen van grauwe kiekendieven geweest. Aangezien het seizoen in volle gang is, besloot ik deze week toch maar eens naar Groningen te gaan om mee te kijken met het ringen van deze zeldzame broedvogel in Nederland. Groningen blijft hoe dan ook ver, dus het moet er maar van komen. Met nog een lijstje plantensoorten valt er ook nog een leuk dagje van te maken natuurlijk! 

Ik vertrek op tijd, zodat ik rond 8 uur op de eerste stop ben voor bergvrouwenmantel. Een zeldzame plant met slechts een enkele bekend groeiplaats, maar gelukkig zijn de exemplaren in de kant van een beekje snel gevonden. Gelijk ben ik me ook weer bewust van het Drenthse landschap, door zingende geelgorzen, een alarmerende grauwe klauwier en roepende grote lijsters en boompiepers. De route gaat verder door Drenthe richting Lentscheveen, waar een groeiplaats is van akkerviltkruid. Deze is snel gevonden in de berm van een zandweggetje, waarna de route verder gaat richting Groningen.

Bergvrouwenmantel

Akkerviltkruid

Voor één van de weinige groeiplaatsen van Zweedse kornoelje in ons land moet ik een stukje lopen, maar met zingende geelgorzen en een roepende kwartel op de achtergrond is dat zeker geen straf. Zweedse kornoelje is ook snel gevonden, een opvallende soort aangezien het een kruidachtige plant is die nu volop besjes heeft. Leuk! Bij Roderwolde zie ik niet veel later langstengelig fonteinkruid en op korte afstand is ook de tweede vrouwenmantel van de dag binnen: spitslobbige vrouwenmantel. 

Zweedse kornoelje

Spitslobbige vrouwenmantel

Hierna moet ik nog verder richting het Hunzedal, waar in het gemaaide gras geplooide vrouwenmantel gelukkig alweer voor de dag komt. Voor de laatste nieuwe soort op de heenweg moet ik ten slotte nog even de kano uit de achterbak pakken, maar na een fraai tochtje over de Hunze staat ook polzegge op de plantenlijst. Een kleine barmsijs is hier nog een onverwachte maar aangename verrassing, zo midden in de zomer. 

Omdat ik nog wat tijd heb voordat het nest grauwe kiekendieven wordt geringd rijd ik nog even rond in het uiterste noordoosten van Groningen, waar ik op meerdere plekken grauwe kiekendieven tegenkom, waaronder een hele familie. Erg fraai! Even later is het natuurlijk toch wel andere koek als we de drie kuikens in het nest ophalen en ze bij het tarweperceel meten en ringen. Wat een schitterende kuikens en toch weer heel wat anders om zo mee te kijken met het ringen van deze roofvogelkuikens. 

Grauwe kiekendief

Dankzij de goede muizenstand was het in Groningen een erg goed jaar voor grauwe kiekendieven, met veel kuikens die groot zijn geworden. Goed nieuws! Dit was al één van de latere nesten die werden geringd,  wat uiteindelijk is het een spreiding van enkele weken waarin de kuikens op het goede formaat zijn om geringd te worden. Tijdens het meten en wegen is het verschil tussen de mannetjes en vrouwtjes al goed te zien, niet alleen aan het formaat (vrouwtje is groter), maar met name ook aan de iris die bij de vrouwtjes bruiner is en bij de mannetjes juist grijzer. 

Nest grauwe kiekendieven

De ouders van het nest wat wij vandaag ringden waren overigens helemaal niet fel, en bleven wel in de buurt van het nest hangen maar alarmeerden niet eens. Twee passerende zeearenden werden daarentegen wel fanatiek weggejaagd, een indrukwekkend gezicht om deze twee uiterst zeldzame broedvogels van ons land zo naast elkaar te zien! Nadat de jongen zijn teruggeplaatst keer ik ook weer huiswaarts, na deze schitterende belevenis! 

De terugreis gaat voorspoedig, zodat ik in Flevoland nog bosgerst en lansvaren kan bijschrijven op de plantenlijst, die al met al dus weer gestaag is gegroeid vandaag! 

Bosgerst

Lansvaren

Vanavond deed ik ten slotte nog een rondje met de kano op de Devel. In juni ontdekte ik daar een roepende woudaap, maar het mannetje was vrij abrupt stil. Dat kan betekenen dat hij toen was gepaard of weer verder was getrokken. Aangezien de vogel op een plek zat waarbij je vanaf de kant geen enkele kans maakte om wat te zien, besloot ik vanavond nog een poging vanaf het water te doen om te kijken of er eventueel jongen waren. Zo'n twee uurtje varen leverde echter geen enkele waarneming van een woudaap op, helaas! Het zegt natuurlijk niet dat ze er dus niet gebroed hebben, maar we weten het in ieder geval niet zeker. 

Devel

Ook als het donker wordt blijf ik nog even ronddobberen, want het blijft natuurlijk een schitterende plek. Een stiekeme hoop heb ik nog op woelrat, maar dat lukt helaas niet. Een enkele keer zie ik een rat wegschieten, maar dat kunnen ook bruine ratten zijn geweest. Qua vleermuizen is het wel erg leuk met zeker vijf foeragerende watervleermuizen boven het water, die mogelijk onder de spoorbrug vandaan kwamen. Ook een laatvlieger kwam nog over en op de opnames bleek ook nog een meervleermuis te zijn overgekomen, leuk dat deze zeldzame vleermuis dus ook op Oost-IJsselmonde zit, daar er in Rotterdam-Zuid wel een kolonie bekend is. Dat vergt de komende jaren wellicht nog wat zoekwerk dus om te zien om hoeveel exemplaren het gaat...