Eindelijk een hop, de eerste kuikens, etc....

Afgelopen dagen was ik vrij rustig met werk om overuren op te maken, dus genoeg redenen om veel buiten te zijn! Woensdag en gisteren was ik zo druk met het tellen van akkervogels in de Hoeksche Waard, wat niet saai was te noemen. Met name in het westen van het eiland kwam ik nog de nodige zingende veldleeuweriken tegen en werd ik nog verrast door een roepende patrijs. Ook zaten op veel plekken doortrekkende tapuiten en nog een mooi paapje. Bovendien werden veel akkers bewerkt, waardoor overal ook zwartkopmeeuwen aanwezig waren. Het lukte om bijna 10 exemplaren af te lezen, die allemaal afkomstig bleken te zijn uit de kolonies uit de Delta (o.a. Biesbosch, Zeebrugge, Ventjagersplaten).

Graspieper

Nederlandse zwartkopmeeuw

Duitse zwartkopmeeuw

Woensdag kwam ik bovendien weer de eerste kievtskuikens tegen in de Zegenpolder, die ik van een ringetje kon voorzien. Hopelijk gaat het een goed jaar worden voor de kuikens en kunnen we er veel met kleurringen uitzwaaien! 's Middags zag ik in de Alblasserwaard nog een nieuwe plantensoort: wilde kievitsbloem. Een soort die in het westen sterk achteruit is gegaan en in de veenweidegebieden (Alblasserwaard, Krimpenerwaard) slechts nog maar op enkele plaatsen voorkomt. 

Eerste kievitskuiken

Kievit

De grote zee-eend die woensdagavond in de Devel werd gevonden, kon ik toen niet meer bezoeken. Voor mij maakte dat niet veel uit, want deze zeldzaamheid op IJsselmonde zag ik eerder al over de Nieuwe Maas vliegen. Ik was tot nu toe de enige die deze soort op IJsselmonde had gezien, maar daar werd dus snel verandering in gebracht... Donderdagavond genoot ik overigens nog wel eventjes van deze schitterende soort. Erg gaaf om zo deze eendensoort te zien, waarmee het een uitzonderlijk goed jaar is op IJsselmonde voor zwemvliezen, na al roodkeelduiker en ijseend in de wintermaanden. 

Grote zee-eend

Gisteren zag ik na een bezoek aan de Zegenpolder nog verrassend genoeg een mannetje middelste zaagbek langs de Oude Maas en zwom in de Zuidpolder nog een paartje zomertalingen. Zo twee weken voor de Big Day leuke soorten om nog even onder de pet te houden natuurlijk, want ook de voorbereidingen voor de dag op 7 mei zijn natuurlijk in volle gang!

Zomertalingen

Wat ook gisteren gebeurde, was dat er in de avond een hop werd gevonden in het Waalbos. Na het geval in Ridderkerk in 2014, was er nog geen 'goede' twitchbare hop op het eiland waargenomen. Alleen enkele ontsnapte exemplaren passeerde de revue op IJsselmonde, en de soort ontbrak dus nog op mijn lijst. Gisterenavond kon ik echter niet weg, dus vanochtend besloot ik met het eerste licht op de plek te gaan posten. De vogel zou zijn gaan slapen in de Wevershoek, dus op het uiterste, westelijke puntje van Waalbos stelde ik me op. Dat bleek een goede zet want om 6:28 kwam hij rustig aanflappen en landde voor me in het gras om te gaan foerageren. Mooi! 

Hop

In het daaropvolgende uur liet hij zich mooi bekijken, ook op wat kortere afstand, waarna de vogel verder in het Waalbos verdween. De derde nieuwe soort voor mijn IJsselmondelijst is daarmee binnen en de 'schade' van de grote zee-eend (die iedereen nog niet had, behalve ik) was ook gelijk herstelt... Hierna rijd ik nog kort langs deze fraaie eend, waarna ik bij Bos Valckesteijn nog wat voorbereidend werk voor de Big Day doe. 

Hop

Tevergeefs zoek ik naar goudvinken, die dit jaar niet meer op de bekende plekken zitten. Ze kunnen heel lastig zijn, maar heb toch het idee dat ze op de goede plekken verdwenen zijn, helaas! Appelvinken hoor en zie ik wel, en aan de achterzijde van het gebied tref ik enkele slibedepotjes. Dat kunnen spannende plekjes zijn en dat blijkt ook, want er zitten wat boompiepers, witgatjes, watersnippen en nog een laat bokje. Erg leuk! 

Slibdepotje Bos Valckesteijn

Eind van de middag check ik nog even de Crezéepolder. De kolgans is nog present en ik wordt nog verrast met een doortrekkende visarend. Altijd leuk natuurlijk! Hij jaagt kort boven de polder, alvorens verder richting het noorden te trekken. Een mooi einde van deze week. 

Kolgans

Visarend

Waalbos en een Italiaanse mus

Vanochtend struin ik na een overlegje met Staatsbosbeheer het hele Waalbos door om de paartje scholekster, kievit en tureluur weer in beeld te brengen. En natuurlijk altijd hopen op een zeldzaamheid in deze tijd van het jaar... Als ik aankom rijden lukt dat laatste gelijk, want ik word verrast door een redelijk laagvliegende reuzenstern boven de Waal! De vogel vliegt echter hard door en als snel buigt hij af, maakt wat hoogte en gaat hard door richting noordoost. Gaaf! Reuzensterns blijven zeldzaamheden op IJsselmonde met slechts enkele gevallen per jaar, altijd op doortrek van en naar de broedgebieden in Scandinavië.

In het Waalbos zitten gelukkig weer de nodige kieviten, ruim 20 paartjes. Ook zijn weer zo'n 5 paar tureluur aanwezig, waaronder ook weer het geringde exemplaar uit Portugal die nu voor het derde jaar op rij in het gebied broedt. In de bosschages en rietstroken hoor ik o.a. nog een snor en nachtegalen, maar het gezang wordt met name gedomineerd door rietzanger. Een enkele roodborsttapuit is in het gebied aanwezig. 

Tureluurs

Ook de kneuen breng ik in beeld in het gebied, want deze soort broedt vaak samen in grotere bramencomplexen. Belangrijk om die stukken dus goed te sparen tijdens het beheer in het gebied, want een paar jaar geleden is een bramenstruweel met zeker 10-15 paartjes verloren gegaan... Totaal broeden er nu wel 10-15 paar in het gebied, waaronder een 'kolonie' van zeker acht paartjes. 

Locatie kolonie kneu

Kneu

Als ik uitgevogeld is het alweer in de loop van de middag en heb ik me Laurens van der Wind afgesproken om richting Garderen af te reizen. Net voor de Pasen werd daar in een tuin namelijk een mannetje Italiaanse mus ontdekt. De vogel bleek gepaard met een vrouwtje huismus en ook te broeden, maar om de drukte wat te voorkomen werd de vogel in eerste instantie stil gehouden. Aangezien het toch een broedgeval betrof hadden we ook niet veel haast, maar na enkele dagen is het toch wel tijd geworden voor deze nieuwe soort voor Nederland. 

Nestplaats Italiaanse mus

Italiaanse mussen broeden zoals de naam al doet vermoeden in Italië en slechts een enkel geval is bekend uit Noord(west)-Europa. Het is in potentie wel een dwaalgast, hetzij met behulp van de mens (met vrachtwagens meegelift) of gewoon op eigen kracht. Reden genoeg om deze 'huismus' met witte wang en egale pet te gaan bekijken. Dat blijkt bij aankomst nog niet zo makkelijk, want de vogel is al drie kwartier niet gezien. Posten dus maar bij de dakpan op nr. 6, en na 20 minuten is het raak. Het bewuste exemplaar komt met wat nestmateriaal aangevlogen, kijkt even rond en duikt onder de dakpan. Dat was het dan, want in de daaropvolgende minuten blijft het stil. Aangezien we de files toe zien nemen, besluiten we maar gelijk huiswaarts te keren. Na de zanggors en ringsnavelmeeuw de derde nieuwe van het jaar! 

Huismus (Italiaanse mus was te snel weg...)

Voorjaar op braakliggende terreintjes

Langs de Veersedijk, bij mij op de hoek, zijn nog altijd wat braakliggende terreintjes. Bovendien wordt er nog een deel van een woonwijk gebouwd, zodat daar ook nog grote stukken braakliggen. Voor een doordeweekse avond dus soms leuk om daar wat rond te lopen. Je weet nooit wat je tegenkomt en er kan zomaar wat geks zitten natuurlijk! Op het veld bij de Karwei blijkt dit jaar bijvoorbeeld toch weer een kleine plevier een poging te wagen. Het terrein is gortdroog en kaal en de oude vogels vliegen dan ook naar de Sophiapolder om te foerageren. De jongen worden al jaren niet groot op deze plek, dus dat zal dit jaar ook weer niet lukken...

Nest kleine plevier

Kleine plevier

Op het veld blijkt ook nog een groeiplaats van kandelaartje. Een klein, maar subtiel fraai plantje wat altijd groeit op droge, zanderige plekken. Op IJsselmonde dus een zeldzame soort, maar hier staan er honderden. Leuk! 

Kandelaartje

Ook zit er deze avond nog een tapuit op het terrein. Een plek waar jaarlijks wel doortrekkende beesten zich ophouden, maar deze liet zich vanavond wel erg mooi zien... 

Tapuit

Verder zie ik nog de nodige foeragerende oeverzwaluwen, ook een soort die altijd wel present is nabij braakliggende terreinen. Altijd wel ergens een steil wandje te vinden! Ook blijkt er op het braakliggende stuk van de Volgerlanden zowaar een kievit te zijn gaan nestelen. Ben natuurlijk wel benieuwd of ze hier jongen groot kunnen krijgen, wie weet! 

Kievitsnest

De tijd van veel (betaald) vogels kijken is weer aangebroken!

De tijd van het jaar is weer aangebroken dat vrijwel elke dag van de week begint met een broedvogeltelling. Veel vogels kijken dus, waarbij de tijd voor computerzaken weer wat naar de achtergrond verdwijnt en het werk buiten gebeurd. Heerlijk dus! 

Kandelaartje en ruw vergeet-me-nietje

Blauwborst

Akkervogeltellingen in de Hoeksche Waard leveren niet veel akkervogels op, maar wel veel zwartkopmeeuwen bijvoorbeeld. Een soort die erg  talrijk is geworden, in tegenstelling tot soorten als veldleeuwerik en graspieper. Een ronde door Zeeland voor akkervogels de afgelopen week leverde nog een veel triester beeld op. Op Zuid en Noord-Beveland vonden we heel weinig kieviten en scholeksters, maar nota bene wel drie schitterende morinelplevieren. Blijft een gave soort om te zien en zeker om zo als verrassing tegenaan te lopen! 

Morinelplevier

Ook het broedvogels tellen in het Voornes Duin leverde leuke soorten op. Typische aprilsoorten als beflijster maakte de tellingen met weer de eerste boompiepers en gekraagde roodstaarten extra leuk. Verder is het natuurlijk fantastisch om deze gebieden te tellen, met hoge aantallen van soorten als kneu en nachtegaal en kan je ook nog tegen echte zeldzaamheden aanlopen. Dat betrof dit deze ronde zowaar een mooie draaihals, één van mijn favoriete soorten! 

Ook tel ik dit jaar het gebied ten zuiden van de Langeweg in Zwijndrecht, aangezien daar waarschijnlijk ontwikkelingen op het gebied van zonne-energie gepland staan. Nu zijn het nog akkers en een boomgaard, waar nog zo'n tien paar kieviten zitten en ik vond ook nog een paartje ringmus. Een hele zeldzame broedvogel in de Zwijndrechtse waard met waarschijnlijk max. 3-5 paartjes.

Torenvalk en holenduif

 

Ringmus (links)

Ten slotte ben ik dit seizoen ook druk met een nieuw kleurringprojectje, namelijk van huismussen. In een woonwijkje dat gesloopt gaat worden in Ambacht willen we de mussen blijven vogel, dus vandaar dat ik er zoveel mogelijk probeer te kleurringen. Dat bleek overigens niet makkelijk, want huismussen zijn enorm risicomijdend, dus als er iets niet aan de haak is zijn ze foetsie... Desalniettemin begint het te lopen met nu ca. 20 geringde vogels. Erg leuk! 

Huismus Bm/WG

De laatste waterpiepers

Eind maart zijn de laatste waterpiepers nog in de regio, maar zijn ook de kieviten weer volop teruggekeerd. Afgelopen dagen heb ik dan ook de kieviten in de regio weer aardig in beeld gebracht. Zo broeden er weer volop paartjes op de braakliggende terreinen in Ridderkerk, Oud-Reijerwaard, waar ook de nodige tureluurs en kleine plevieren weer een broedpoging gaan wagen. In de Zegenpolder kon ik nog enkele geringde vogels aflezen, maar zaten ook nog zomertaling en casarca. En in Polder Hooge Nesse lukte het dus om nog een waterpieper af te lezen, R/GWW, een exemplaar dat ik deze winter op diverse plekken heb gezien. Bovendien bleken in een grote groep witte kwikstaarten ook nog enkele rouwkwikstaarten aanwezig, mooie beesten! 

Waterpieper R/GWW

Rouwkwikstaart

Gisterenavond deed ik nog een laatste vangpoging langs de Devel, wat een succes was met twee vangsten van waterpieper! Bovendien belandden ook nog blauwborsten in het net, waaronder een exemplaar dat geringd is in België. De ringgegevens zijn helaas nog niet bekend, maar een leuke terugvangst is het zeker! 

Waterpieper R/NBN

Blauwborst

Vanochtend doe ik nog een rondje door de Zwijndrechtse Waard in de hoop om ergens nog een ringmus te vinden. Langs de Lindtsedijk barst het nog van de huismussen, maar daar en ook langs de Lindeweg zoek ik tevergeefs naar deze uiterst schaarse broedvogel. Helaas... Op twee percelen kan ik ten slotte nog wel twee geringde waterpiepers aflezen, ook zeer de moeite waard natuurlijk. Het zal niet lang duren voordat ze vertrokken zijn. 

R/NNR

Nog stil in Klein Profijt

Gisterenmiddag was ik na een ochtendje druk te zijn geweest met kieviten in de Zegenpolder, nog even in het Waalbos. In een mooie groep van zo'n 20 waterpiepers, lukte het zowaar om nog twee gekleurringde exemplaren af te lezen. De waterpiepers zijn nu op z'n mooist en ook de geringde exemplaren zijn al mooi doorgeruid. Het zijn overigens wel twee bekende vogels, die ik eerder deze winter al op andere plekken in de Zwijndrechtse Waard was tegengekomen.

Waterpiepers

Vanochtend ga ik met Laurens van der Wind weer eens naar het Klein Profijt. Zeker vroeg in het broedseizoen toch wel één van de mooiste plekken om te zijn op IJsselmonde. De storm bleek echter flink huis gehouden te hebben, want vele bomen lagen ongeknakt. Het was een aardig slagveld en ook qua broedvogels was het nog maar vrij tam. We hoorde slechts één zingende matkop, maar zagen er nog wel meerdere. Ook het haviknest was uit de boom gewaaid (of de boom lag ook om) en ook kleine bonte spechten lieten het nog afweten. Met name oudere bomen hadden het loodje gelegd, dus het kan zomaar dat nestbomen van spechten zijn verdwenen. We zullen we het wel gaan zien. Leuk was nog wel een paartje appelvink wat we tegen het lijf liepen, altijd mooie beesten! 

Klein Profijt

Appelvink

In de Koedood waren zomertalingen gemeld, en inderdaad zien we op de locatie even later een drietal exemplaren. Altijd goed om deze soort weer te zien, terug uit de overwinteringsgebieden diep in Afrika. Dat het broedseizoen al in volle gang is laten ook de roeken zijn. Bij Heijplaat tellen we even later 19 nesten en laat ook een zwarte roodstaart zich nog zien. Als het goed is zal het aantal roekennesten overigens nog wel wat toenemen, want jaarlijks broeden 30-40 paartjes op IJsselmonde, verspreid over twee kolonies. 

Vanmiddag struinde ik nog even in het Waalbos, waar de kieviten duidelijk de randen van het gebied hebben opgezocht. In het centrum van het gebied is nauwelijks nog een kievit te bekennen. Het aantal is dan ook afgenomen, maar nog steeds zit er ca. 25 paar. Ook waterpiepers zitten er nog, maar in tegenstelling tot gisteren zie ik geen geringd exemplaar. 

Waalbos

Ringsnavelmeeuw!

Het verhaal van de ringsnavelmeeuw begint in 2005, toen het exemplaar in Polen werd voorzien van kleurring. Deze dwaalgast uit Noord-Amerika werd sindsdien regelmatig teruggezien in Polen, maar hij werd in februari 2012 ook in Limburg ontdekt. Eenmaal dipte ik die vogel en in latere winters kwam hij helaas niet terug daar of werd in ieder geval niet gezien. Elders in Nederland dook sindsdien nog één ringsnavelmeeuw op, maar daar was in eerste instantie nogal wat twijfel over. Die heb ik dus laten gaan, waardoor ringsnavelmeeuw nog steeds op mijn lijst ontbrak. Tot vandaag.

De Poolse vogel is afgelopen najaar gezenderd en is toen door Nederland naar België gevlogen, waar hij de hele winter heeft doorgebracht. Weer zat een twitchbare ringsnavelmeeuw er dus niet in, maar gisteren ging hij dus weer op de wieken naar het noorden. De laatste datapunten kwamen uit de omgeving van De Bijland, een plas tegen de Duitse grens. Vannacht zou om 1:00 weer een nieuwe update komen en als hij dan inderdaad op de plas zou blijken te slapen, dan wilde ik wel een poging wagen. Net voordat de wekker om 5:00 ging, werd gemeld dat de meeuw inderdaad rond middernacht op de slaapplaats aanwezig was. Snel schiet ik mijn kleren aan en niet veel later zet ik koers richting het oosten.

Meeuwen vertrekken vaak vroeg van de slaapplaats, dus ik had niet de illusie dat het zou gaan lukken om de meeuw op de slaapplaats te zien. Bovendien zou ik ook te laat aankomen om de meeuwen nog op de slaapplaats te zien, leerde een snelle rekensom mij. Dat bleek inderdaad te kloppen, want om 6:37 komt het bericht dat de slaapplaats min of meer leeg is en de vogel daar niet meer aanwezig is. Ik ben nog zo'n 10 kilometer verwijderd en aan de noordkant van de plas, dus als ik wat meeuwen rond zie hangen langs de weg, besluit ik die maar gewoon te checken. De auto staat snel in de berm en groot is mijn verbazing als de eerste de beste meeuw die ik in de kijker heb en opvallende zender op de rug heeft. Dat is 'm gewoon! De groep meeuwen landt vlakbij en de ringsnavelmeeuw loopt vrolijk met de nodige storm- en kokmeeuwen te foerageren op het weiland. Geweldig! 

Ringsnavelmeeuw (links) met opvallende zender op de rug

Direct geef ik de waarneming door en niet veel later komen enkele vogelaars aan die nog bij de plas stonden. Uiteindelijk staan we met een mannetje of tien, ik had wel wat meer volk verwacht... Als de meeste meeuwen vertrekken blijft de ringsnavelmeeuw nog even lopen met twee stormmeeuwen. Wat een gaaf beest is het! Om 7:34 is het opeens gedaan en gaat hij op de wieken met twee stormmeeuwen, en vertrekt hard richting noord over Babberich. Wat een actie en een fijne nieuwe soort!

Ringsnavelmeeuw

Om 8:00 komt vervolgens de update van de vogel dat hij inderdaad hard naar noord vliegt. Later op de ochtend blijkt hij elders in de Achterhoek nog een uurtje op een akker te hebben gelopen, maar tegen het eind van de ochtend zat hij al in Duitsland. Bovendien bleek de dagen erna dat hij met een enorme snelheid naar Wit-Rusland en Oekraïne is gevlogen. Fantastisch wat zo'n zender aan nieuwe inzichten geeft en dankzij de zender dus ook eindelijk een ringsnavelmeeuw op de lijst. 

Ringsnavelmeeuw (rechts)

Broedvogels en kleine barmsijzen langs de Langeweg

Elk jaar probeer ik me regionaal weer nuttig te maken door een gebied te tellen op broedvogels. Dit jaar is mijn oog gevallen op de strook tussen de Langeweg en Kijfhoek. Dit gebied bestaat met name uit akkers (tarwe, aardappels, maïs), maar ook de grootste boomgaard van IJsselmonde ligt in het gebied. De druk neemt hier nog steeds toe op het buitengebied, dus hoog tijd om eens te kijken wat er zit in deze strook en dus met name ook de boomgaard! Vanochtend deed ik de eerste ronde en dat beviel wel. In het gebied zitten nog zo'n tien paar kieviten, maar de meeste leken nog zonder nest te zitten. In de tuinen lijkt putter haast wel de meest talrijke soort en ook holenduif is algemeen in het gebied.

Westelijke deel van het telgebied

Met name in de boomgaard zitten holenduiven, waar ze waarschijnlijk broeden in oude laanbomen in en aan de rand van het stuk. Ook een bezette torenvalkkast blijkt aanwezig, ook een soort die zeker landelijk onder druk staat. De oude populieren rondom de boomgaard worden verder bewoont door wat spreeuwen, buizerd en een groene specht. Vanochtend zat er echter ook nog een groep kepen te eten van de knoppen, en daartussen bleken zeker twee kleine barmsijzen te zitten. Een leuke verrassing, want deze soort is de laatste jaren tamelijk lastig op IJsselmonde! 

Torenvalk

Spreeuw

Kleine barmsijs

Als de telling bijna klaar is, komt de melding dat een havikarend heeft geslapen nabij Tilburg... De melding komt te laat op de ochtend en waarschijnlijk zal de vogel al vertrokken zijn, maar zekerheidshalve fiets ik snel richting huis om in ieder geval paraat te staan. Dat blijkt niet nodig te zijn, want vervolgwaarnemingen ontbreken. Later op de dag komen echter wel meldingen dat de in Polen gezenderde ringsnavelmeeuw Nederland is in gevlogen. Die blijkt waarschijnlijk te gaan slapen op De Bijland, een plas nabij Nijmegen. Dat biedt kansen voor morgen!