zaterdag 1 juni 2024

Weer een nieuwe op de lijst!

Vanochtend vroeg deed ik samen met Rutger een poging om in de schemer koekoeken te vangen in het Waalbos. Helaas wilde ze niet, ondanks dat we zeker drie exemplaren zagen. Teveel wind misschien? Met roepende jonge ransuilen op de achtergrond en nog een fraai langsvliegende roerdompen, was het toch nog wel lekker om buiten te zijn. 

Als ik even later weer de straat in rijd gaat de pieper: de grote tafeleend zit weer in de Driemanspolder! Gisterenmiddag was deze Amerikaanse dwaalgast daar ontdekt, waarna hij zich in de avond aan een klein groepje lokale vogelaars liet zien. Daarna was hij onvindbaar en echt zin om vanochtend in alle vroegte daar te gaan staan had ik niet. De piep komt nu wel op een erg prettig moment, dus ik besluit gelijk door te rijden richting Zoetermeer. Gisteren bleek al dat alles in principe klopte en er geen aanwijzingen zijn voor een ontsnapte vogel. Het zou dus een nieuwe voor Nederland zijn! 

Tien minuten voordat ik arriveer krijg ik de melding dat hij is opgevlogen naar noordoost. Argh... Gelijk besluit ik dan maar te gaan zoeken en richting de Starrevaart te rijden, maar voordat ik daar ben zit de vogel toch weer op de oude plek. Gelijk draai ik om en niet veel later sta ik naar de grote tafeleend te kijken die in een groepje normale tafeleenden zwemt. Hij laat zich op korte afstand leuk zien, waarbij het grootteverschil ook sterk opvalt. Gaaf ding! 

Grote tafeleend

De laatste dagen doken er ook in ons land meerdere Noord-Amerikaanse dwaalgasten op, zoals Amerikaanse goudplevieren en een kleine geelpootruiter. Het blijft natuurlijk speculeren of zo'n vogel ook recent over is komen waaien, maar alles kan natuurlijk... Leuk is het sowieso om weer eens een nieuwe soort te zien, ook al was het nog geen maand geleden (kuifkoekoek)... Desalniettemin blijft het goede gevoel met zo'n eend altijd wat achter, maar voor nu kunnen we uitgaan van een mooie nieuwe op de lijst denk ik! 

vrijdag 31 mei 2024

Mei 2024

In mei is het broedseizoen echt in volle gang, en tijdens de broedvogelkarteringen komen ook weer veel nieuwe soorten binnen. In het Klein Profijt zijn de grauwe vliegenvangers gearriveerd, maar zijn ook nog aardig wat gekraagde roodstaarten binnen gedruppeld. In de grienden langs de Oude Maas heb ik ook deze maand weer aardig wat tijd besteed aan matkoppen, wat nog weer resulteerde in een nieuwe nestvondst en nuttige aflezingen. Erg leuk was ook de waarneming van een juveniele appelvink in Bos Valceksteijn, waar ik eerder dit jaar ook nestbouw had van deze recente broedvogel van IJsselmonde. 

Matkop

Juveniele appelvink
Tijdens de broedvogelkarteringen kom je in mei ook allicht leuke verrassingen tegen. Een periode van doortrek heeft altijd verrassingen in petto, en ondanks dat ik dit jaar nog niet echt tegen zeldzaamheden aangeblunderd ben tijdens tellingen, waren soorten als zwarte wouw, reuzenstern en kanoet natuurlijk erg prettig! 
Wespendief

Zwarte wouw

Ook een paapje liet zich schitterend bekijken en fotograferen. Mijn nieuwe camera komt toch vaak wel goed van pas met overvliegende leuke soorten, maar ook is het soms leuk om fotogenieke vogels eens goed op de foto te zetten. Het bewerken van de foto's schiet er natuurlijk wel vaak bij in (kost veel tijd), maar soms is het wel de moeite waard... 



Paapje

Tijdens de MAS-tellingen voor Grauwe kiekendief breng ik ook heel wat uurtjes door in akkerbouwgebieden in Zuid-Holland. Dat leverde in Moerkapelle nog een mooie waarneming op van patrijs! Deze soort is sterk uitgedund in de provincie met nog maar een paar bolwerken. Op IJsselmonde zijn ze ook verdwenen, maar dit jaar zijn er dan weer opvallend veel waarnemingen van ongetwijfeld uitgezette exemplaren. In de Zuidplaspolder zou het (gelukkig) nog wel om wilde vogels gaan. 

Patrijs
Een andere soort die ik onregelmatig tegenkom ik akkerbouwgebieden is Engelse kwikstaart. Op IJsselmonde zitten al jaren 2-3 territoriale mannetjes, maar ook in de droogmakerijen rondom Leimuiden ben ik op meerdere plekken zingende mannetjes tegen gekomen. Erg leuk! Of het uiteindelijk om zuivere broedparen gaat is lastig te zeggen, maar broeden doen ze zeker.

Engelse kwikstaart

Op IJsselmonde ben ik verder ook weer druk geweest met het kleurringen van kieviten. In mei heb ik weer tientallen kuikens gekleurringd. De nodige kuikens in de polders van Rhoon, maar het meeste succes was er weer op braakliggende terreinen, zoals bij Oud-Reijerwaard. 
Kievitkuiken G8OF

Juveniele kievit G5OE

Kievit en bruine kiekendief
Het meeste werk kan ik dit jaar gewoon op IJsselmonde doen. Ideaal dus voor mij, maar af en toe moet ik ook nog naar Amsterdam. Broedvogels tellen in de stad is nooit heel spannend, maar grote alexanderparkieten zijn daar toch altijd wel grappig. Grote beesten die ook in flinke boomholtes broeden, en met veel kabaal over de stad vliegen. 

Grote Alexanderparkiet

Een gebied als de Sophiapolder tellen is natuurlijk toch wel een stuk leuker, en zeker dit jaar. Op het eiland is namelijk een flinke kolonie kokmeeuwen aanwezig, met daartussen ook minimaal twee paar zwartkopmeeuw. Een nest heb ik uiteindelijk niet gevonden, maar ze alarmeren fanatiek mee in de kolonie. De kluten waren ook in grote getalen aanwezig, maar in de loop van de maand werd duidelijk dat het helemaal niks zou gaan worden. Alle kuikens en nesten zijn doodgebeten door bruine ratten. Helaas... 

Zwartkopmeeuw boven de kolonie

In mei start ook altijd het vleermuisonderzoek, zodat de nachten vaak wat kort waren. Desalniettemin probeer ik ook altijd nog wat in mijn vrije tijd te onderzoeken, om zo meer te weten te komen over belangrijke populaties in de omgeving. Zo bleek het dit voorjaar al dat er inderdaad een grote kraamkolonie watervleermuizen onder de A16 aanwezig is. Een leuke vondst! Boven de Devel zag ik eerder echter ook veel watervleermuizen, maar waar dezen huizen was nog onbekend. Een zoektocht in deze maand bleek dat ze allemaal uit het Slobbenoordbos kwamen. Kennelijk staat daar ergens een boom met een geschikte holte voor een tweede kolonie watervleermuizen in de Zwijndrechtse Waard. Mooi nieuws! Een steenmarter was die avond een leuke bijkomstigheid. 

Op 4 mei doe ik tenslotte nog een vangochtend in Meijendel in het kader van CES. De aantallen zijn zoals altijd zo vroeg in het broedseizoen nog beperkt en laag. Veel vogels zijn druk bezig met eileg of het voeren van de jongen, dus meer dan 27 vogels vangen we niet. Een poging om een koekoek te vangen is helaas ook niet succesvol, maar desalniettemin is het toch een vermakelijke ochtend. Zie hier voor de totalen. 

Nachtegaal

vrijdag 10 mei 2024

Kuifkoekoek op Texel!

Op 2 mei werd onverwachts een kuifkoekoek gefotografeerd op Texel. Deze Zuid-Europese soort duikt meestal op in het vroege voorjaar (maart) of in de nazomer. Echter, ook dat gebeurde de laatste jaren weinig, en het laatste twitchbare geval was alweer even geleden. In 2015 dipte ik nog de vogel in de duinen bij Ouddorp, en sindsdien zijn er alleen wat eenmanswaarnemingen gedaan. Desalniettemin is het een soort die wel eens in de paar jaar opduikt, dus ook weer niet de soort waarop alle alarmbellen af gaan. Ook nu leek het weer met een sisser af te lopen, want op 2 mei liet hij zich aan de Texelaars zien, waarna de vogel in verboden gebied verdween en niet meer werd teruggezien. 

Tot de vogel op 5 mei opeens toch werd teruggezien, op grote afstand in de Slufter! En ook de dagen daarna liet hij zich dagelijks zien, waarbij met name in de ochtend de waarnemingen het beste waren. Ondanks dat het op Texel was en er in deze tijd van het jaar genoeg andere dingen te doen zijn, besloot ik toch maar de eerste de beste mogelijkheid te wagen om met deze fraaie soort (want dat is het toch wel!) af te reken. Dat was dus vanochtend, en als je gaat moet je het natuurlijk goed doen. Zo reden Hans Bossenbroek en ik de eerste boot op naar het eiland, zodat we rond half 8 op de plek zouden aankomen. De hele rit hadden we al door de mist gereden, en ook op de pont zat het nog stevig in de mist... Dat kon nog weleens een spelbreker worden voor deze soort, die zich uitsluitend op grote afstand heeft laten zien...

Slufter in de mist

Eenmaal op het eiland brak de zon hier en daar gelukkig toch al door, en eenmaal op het uitkijkpunt werd het zicht steeds beter. Al snel hadden we het bosje gelokaliseerd waar hij meestal in de topjes werd gezien, en onder het genot van de baltsende eidereenden, zingende veldleeuweriken en jodelende wulpen was het opletten geblazen of hij daar ook weer tevoorschijn zou komen. 

Baltsende wulp met op de achtergrond het bosje



Baltsende eiders

Het ging echter uiteindelijk al vrij soepel, want na een klein kwartiertje was de vogel opeens in beeld, terwijl hij op de grond voor de struikjes aan het foerageren was. Het was goed te zien hoe de vogel al huppend over de grond struiken afzocht naar dikke rupsen, en ook met succes. Erg leuk om hem, ondanks de enorme afstand, zo actief bezig te zien! Na dit actieve gedoe vloog hij in de duindoorns, waar hij zich ook continue liet bekijken, maar stilzittend is er toch wat minder aan natuurlijk. De graspiepers vonden het overigens niet erg leuk en zaten continue rondom de vogel te alarmeren. Uiteindelijk was hij tot ons vertrek nog in beeld, dus zeker een uur! Meer dan succesvol dus en toch wel een fijne nieuwe soort! 

Kuifkoekoek

Een lange dag wilde ik er vandaag zeker niet van maken, maar we konden het toch niet laten om nog even langs de morinelplevieren te rijden. Zoals elk jaar zit er ook dit jaar weer een groepje van deze schitterende plevieren op het eiland, en aangezien het nog lekker vroeg in de ochtend was, waren ze ook nog actief aan het foerageren. Wat een schitterende vogels! 


Morinelplevieren

Na deze succesvolle twitch zitten we om 9:00 weer op de boot terug, zodat ik de rest van de dag nog effectief kan besteden aan wat vogeltellingen en andere werkzaamheden. Fijn!

dinsdag 30 april 2024

April 2024

April was een maand die ik met name vulde met het volgen van de huismuskolonie in Ambacht, de matkoppen langs de Oude Maas, kieviten op heel IJsselmonde en natuurlijk de broedvogeltellingen in diverse gebieden. Echte zeldzaamheden doken helaas niet op in deze maand, maar leuk is het natuurlijk altijd in deze tijd van het jaar. Zo nu en dan kwam ik dan ook tijdens werk en hobby (of allebei, net hoe je het ziet...) wat onverwachte soorten tegen. 

De matkoppen waren afgelopen weken bijzonder lastig. Veel paartjes waren bezig met eileg of broeden, en ze laten zich dan maar heel zelden en kort bekijken. Broedvogeltellingen in het Klein Profijt leverde soms dan ook maar een enkele matkop op, terwijl er meer dan tien territoria zitten! Met andere soorten lijkt het dit jaar ook rustig, zo zitten er geen kleine bonte spechten meer en ook appelvinken zijn (nog) schaars. Een bever liet zich dan nog wel leuk bekijken overdag, ook geen alledaagse verschijning.

Bever

Dit jaar mag ik ook op de Sophiapolder de broedvogels tellen. Erg leuk natuurlijk om op dit eiland eens verder te kijken dan alleen de broedende kustbroedvogels. Op de noordpunt zitten bijvoorbeeld veel kneuen, maar de kolonievogels blijven toch wel de kers van dit fraaie eiland. Dit jaar zit er op de dijk een grote kolonie kokmeeuwen (60+) en ook zelfs meer dan 100 paar kluten. Wie weet wat dat gaat worden! Daartussen ook zowaar enkele zwartkopmeeuwen. Twee jaar hebben we in ieder geval al territoriale zwartkopmeeuwen gehad op het eiland, maar dit jaar zal het dus waarschijnlijk tot het eerste (succesvolle) broedgeval gaan leiden. Ik ben benieuwd! Ondanks dat alles blijven de stormmeeuwen voor mij toch de mooiste broedvogel van het eiland denk ik, wat een fraaie meeuwtjes zijn dat toch... 

Stormmeeuwen

Een aangename verrassing tijdens een broedvogeltelling op het eiland was nog een reuzenstern. In de Crezéepolder komen die tegenwoordig met enige regelmaat langs, maar op de Sophiapolder had ik er nog nooit eentje aan de grond gezien. Leuk! Ook een geelpootmeeuw liet zich nog leuk bekijken, die in tegenstelling tot pontische meeuw niet zo'n enorme vlucht heeft genomen. Tijdens een broedvogeltelling in de Crezéepolder werd ik nog verrast door een vroege porseleinhoen, maar die liet zich dan weer niet op de foto zetten... 

Geelpootmeeuw (3kj)

Reuzenstern

In april beginnen ook altijd de MAS-tellingen weer, waarvoor ik verspreid door Zuid-Holland uren doorbreng in het akkerland. In tegenstelling tot eerdere jaren tel ik dit jaar ook in droogmakerijen van Zuid-Holland, waar het toch nog verrassend leuk blijkt te zijn. Veel kieviten met name daar, maar ook hier en daar nog wat veldleeuweriken bijvoorbeeld. Tijdens deze tellingen zie je ook nog weleens wat onverwachts langskomen, waaronder een groepje van drie dwergmeeuwen op een akker. Erg fraai! Nu is april sowieso de maand voor de dwergmeeuwen en kwam ik ze ook nog elders tegen, maar dat maakt deze kleine meeuwtjes niet minder mooi natuurlijk.


Dwergmeeuwen

Bruine kiekendief

Ook zijn de afgelopen dagen weer de eerste kievitskuikens uit de eieren gekropen, dus er staat een drukke tijd voor de boeg met het kleurringen van deze jongen om zo het broedsucces goed te kunnen volgen. In april lukte het gelukkig ook nog om op diverse plaatsen geringde vogels van voorgaande jaren af te lezen, zoals G4OU die langs de Langeweg tot broeden kwam en vorig jaar in het Waalbos was geboren. 

Kievit G4OU

Bekende scholekster uit de Portlandpolder

De leukste verrassing van de maand kwam ook tijdens het onderzoek naar kieviten. Op de laatste dag van de maand liep er in een schitterend plasje op het braakliggend terrein in Oud-Reijerwaard (waar ook een slordige zeven paartjes tureluurs rondom broeden) zomaar een steltkluut! Deze zuidelijke gast blijft toch nog wel een zeldzaamheid op IJsselmonde en was mijn eerste pas weer sinds 2018 op het eiland, en bovendien eindelijk mijn eerste zelfontdekte hier. 

Steltkluut

Leuk en leerzaam was ten slotte nog een avondje in Noord-Brabant, waar ik mee mocht kijken met het zenderen van houtsnippen. Erg interessant natuurlijk om deze soort ook zo eens in de broedgebieden te zien, en zowaar kon ik de enige vogel van de avond vangen! Verder leverde april op het gebied van andere soortgroepen nog een paar leuke waarnemingen op. In de Noord-Hollandse duinen was ik eindelijk eens in de buurt om kleine ereprijs te zien. Een zeldzaamheid met een heel beperkt verspreidingsgebied in Nederland.

In Ambacht bleek boven het Waaltje zoals verwacht inderdaad een kolonie watervleermuizen aanwezig van tientallen exemplaren. Erg leuk om zo'n plek te ontdekken, en dat smaakte naar meer. Zo bleek ook een kolonie watervleermuizen aanwezig te zijn in het Slobbenoordbos die dus volop foerageren boven de Devel. 

Ten slotte hadden we in het eind van de maand weer een team tweedaagse, die deze keer naar Drenthe ging. Een schitterende omgeving natuurlijk met veel leuke soorten die je hier in het westen maar weinig ziet. Zo zagen we ringslang, adders, maanwaterjuffers en volop kraanvogels in het Fochteloërveen, roodhalsfuut en nonnetjes in het Diependal en in de avond veel dassen en vossen! 

zaterdag 30 maart 2024

Maart 2024

Maart is altijd een overgangsmaand waarbij de wintergasten er nog zijn en de eerste zomergasten met hun nestbouw begonnen. Concreet betekende dat voor mij dat er nog volop bokjes, houtsnippen en waterpiepers vielen af te lezen en te ringen, terwijl de kieviten en matkoppen volop bezig waren met het nieuwe broedseizoen. Ook een populatie in Ambacht volg ik nu alweer een paar jaar op de voet, en die zijn natuurlijk ook volop actief in maart! 

Om nog met de wintergasten te beginnen, was het nog zeker niet onaardig met de waterpiepers. Twee vangacties leverde nog weer vijf nieuwe gekleurringde exemplaren op. Daarnaast kon ik nog tientallen exemplaren aflezen in het veld, maar zoals gebruikelijk in maart is het altijd lastig om ze te vinden. Zeker als het wat droger is valt de groep uit elkaar en zeker dit jaar leken al vroeg veel beesten verdwenen. Desalniettemin zaten er een paar mooie afleesmomenten bij, waaronder een middag op een spruitenstoppel bij Heerjansdam, waar ze eens heerlijk dichtbij de weg liepen. Dat betekende eindelijk eens leuke foto's maken van deze vogels, en zeker nu de eerste exemplaren in zomerkleed aanwezig zijn! 



Waterpiepers

Houtsnippen en bokjes waren er dus ook nog, waarbij het zeker met de bokjes interessant was om in deze tijd van het jaar ook de rui te volgen. Meerdere exemplaren die we vingen lieten namelijk wat van lichaamsrui zien, wat relevant is voor een nieuw leeftijdskenmerk voor bokjes wat we hebben ontdekt. Daarnaast waren er uiteraard ook nog een aantal leuke terugvangsten en lukte het ook om nog bokjes te fotograferen voor de vangst! Geeft weer een heel ander beeld. 



Bokjes

De nachtelijke rondes leverde uiteraard ook nog wat leuke bijvangsten op, waaronder een waterral, kievit en wat watersnippen. Altijd leuk! 
Waterral

Kievit

Kieviten waren ook weer een gewild studieobject, want zoals in de voorgaande jaren proberen we ook dit jaar de verspreiding en het broedsucces van kieviten op IJsselmonde nauwgezet te volgen. Daartoe brengen we op alle gebieden in maart de territoria in kaart, waarbij we dus ook proberen (met name in Rhoon) zoveel mogelijk geringde exemplaren af te lezen. Nadat we ze vorig jaar voor het eerst ook vrij massaal hadden geringd in Oud-Reijerwaard en het Waalbos, vonden we dit jaar ook meerdere geringde exemplaren terug in beide gebieden! Erg leuk! Uitwisseling tussen Rhoon en deze gebieden hebben we helaas nog niet vastgesteld. 
Broedende kievit op ongewenste locatie... 

Kievit GRO8

Naast kieviten heb ik in maart vooral veel tijd besteed aan matkoppen. Sinds vorig jaar ben ik in deze soort gedoken, die in tegenstelling tot de rest van Zuid-Holland nog aardig stand weet te houden op IJsselmonde. In maart startte daarvoor ook een stagiair, die mooi de tijd had om alle nesten te volgen. Uiteindelijk veel gezocht in maart, maar viel het aantal nesten dat we vonden nog enigszins tegen. Het was hard zoeken! Desalniettemin bijna tien nesten gevonden, van een soort waarvan in Nederland eigenlijk nog niks bekend is van de broedbiologie. Alles is dus interessant! Daarnaast nog een paar nieuwe exemplaren geringd, maar vooral ook veel gezocht naar geringde exemplaren, zodat we die goed aan de territoria konden koppelen. Dat lukte best aardig, dus nu moet de komende maanden gaan blijken hoe het broedseizoen van deze sterk bedreigde soort gaat verlopen! 


Matkop Rm/YN in Develbos

Matkop in nestholte

Matkop

Ten slotte is in maart natuurlijk ook het broedvogels monitoren begonnen. Dat betekende nog weer extra veel tijd buiten, wat zo nu en dan natuurlijk ook leuke verrassingen opleverde, net zoals dat ringonderzoek. Regelmatig zag ik het paartje zeearend wat zich langs de Oude Maas heeft gevestigd en waarvan het mannetje weken lang zonder vrouwtje aanwezig was. Dat kwam toch nog weer goed dus, maar bleek helaas te laat voor een nestpoging. Verder zag ik nog een fraaie rode wouw overkomen en kwam ik op de Oude Maas nog middelste zaagbekken tegen. Van deze laatste soort was het sowieso een goede winter. Ten slotte passeerden langs kantoor nog een kraanvogel, dus al met al een vermakelijk begin van het seizoen! 

Middelste zaagbekken

Rode wouw

Ransuil