woensdag 2 september 2020

Rustig najaarsvogelen op rond Ambacht

 Afgelopen drie dagen weer heerlijk wat gevogeld op IJsselmonde. Een trektelling op maandagmorgen in de Crezéepolder was rustig. Voor mijn komst was een vermoedelijke koereiger langs de telpost gevlogen, waarna het hoogtepunt van de telling een jagende visarend was. Het beest kwam vanuit het zuiden en vertrok, nadat hij een vis gevangen had, ook weer die kant op. Op foto's bleek de vogel geringd te zijn en kon deze zelfs worden afgelezen! Het betrof B-S2, een broedvogel van de Sliedrechtse Biesbosch dit jaar die in Engeland uit het ei is gekropen. Erg leuk om nu zeker vast te kunnen stellen dat de broedvogels van de Biesbosch af en toe in de Crezéepolder een visje komen halen! 

Visarend                                                ©Rutger Plaisier

's Avonds was het de verwachting dat de purperreigers zouden gaan vliegen, want net als zondag was er een noordelijke wind. Aangezien zondag de wind té hard was, was het aantal vertrekkende purperreigers niet bijzonder hoog. Voor vanavond waren de verwachtingen daarom hoog gespannen, en niet onterecht. Uiteindelijk vlogen 251 purperreigers richting het zuiden, waarvan ook weer een aantal groepen schitterend over kwam. Ook grote zilverreigers deden een aardige duit in het zakje, met maar liefst 20 exemplaren. Fraai! Vele boerenzwaluwen bleven in de polder om te overnachten. 

Boerenzwaluwen

Voor de tellingen zie hier

Gisteren heb ik nog wat veldjes in Ambacht afgestruind, wat als leukste soort een boompieper opleverde. Vanochtend fiets ik in alle vroegte nog even naar het Waalbos, wat er overigens schitterend bijligt. In de bakken staat het water laag, waardoor mooie slikplaten zijn komen bloot te liggen. In de hoop op een porseleinhoen kijk ik de rietkraagjes af, maar verder dan een tweetal waterrallen kom ik helaas niet. 

Waterral

Op het slik staan verder nog flink wat kieviten, enkele oeverlopers en witgatjes en loopt nog een kleine plevier. In september is dat altijd alweer een schaarse doortrekker. Leuk! Ook zijn nog wat lepelaars present en loopt een kleine zilverreiger rond die er alweer weken zit. 

Kleine plevier - 1kj

Vanavond heb ik nog een blik geworpen op de Sophiapolder, waar tussen de meeuwen opeens een erg donkere kleine mantelmeeuw opdook. Hij bleek helaas ongeringd, maar het was een goede kandidaat voor een Baltische mantelmeeuw, de ondersoort uit het hoge noorden die normaal oostelijk van Nederland doortrekt. Verder was het met een boomvalk, havik, pontische en geelpootmeeuwen en kemphanen zoals gebruikelijk op het eiland. 

Mogelijke Baltische mantelmeeuw (links)

zaterdag 29 augustus 2020

Weekje Schier

Deze week was ik met mijn (ondertussen) vrouw op Schiermonnikoog om een weekje tot rust te komen van de drukte van de afgelopen tijd. Heerlijk rustig aan gedaan, maar zo nu en dan ook nog wat gevogeld en ook naar plantjes gekeken. Qua vogels was het echter rustig op het eiland en gekke dingen ben ik niet tegengekomen. Een pontische meeuw, bonte vliegenvanger, tapuiten, krombekstrandloper, geoorde fuut en de nodige kleine zilverreigers waren wel de leukste soorten. Ook kon ik nog wat ringen aflezen van lepelaars en een enkele steenloper.
Pontische meeuw (1kj) verzwakt beest
Wat betreft plantjes was het wat dat betreft een stuk beter. Op de zoute kwelders staan op Schiermonnikoog enkele schitterende zeldzaamheden die nog nieuw voor me waren, zoals zeealant, gesteelde zoutmelde en fijn goudscherm. Minder opvallende soorten zijn nog gesteelde spiesmelde, kustmelde, ijle lamsoor en engels lepelblad.
Zeealant
Gesteelde zoutmelde
Fijn goudscherm
Elders op het eiland zag ik nog glansbesnachtschade, stippelzegge, valse zandzegge, overblijvende hardbloem, slanke gentiaan en gebogen driehoeksvaren. Al met al was het dus wat de planten betreft goede toeven op het eiland, met veel mooie (nieuwe) soorten!
Overblijvende hardbloem
Gebogen driehoeksvaren
Ten slotte zagen we op de heenweg nog kleinbloemige salie en op de terugweg via Vierhouten kon ik nog veenbloembies bijschrijven. Zo groeit de plantenlijst gestaag, een leuke ontspannnde bezigheid!
Veenbloembies

zaterdag 22 augustus 2020

Geraniumblauwtje in Numansdorp

In juni werden enkele dagen geraniumblauwtjes gezien in Numansdorp, een zeer zeldzaam dagvlindertje dat sinds 2003 met enige regelmaat in de late zomer in Nederland opduikt. De soort komt van oorsprong uit Zuid-Afrika, maar komt sinds de jaren '80 ook massaal in Zuid-Europa voor. Daar vormt het zelfs een plaag. In Nederland is dat nog niet het geval en komen ze voor een groot deel ook met bloementransporten mee, alhoewel het niet uitgesloten is dat ze hier met een zuidelijke storming ook aan kunnen komen waaien.

Nadat ik ze dipte in juni, werden afgelopen dagen opnieuw exemplaren gemeld uit het dorp in de Hoeksche Waard. Kennelijk zijn de eieren ondertussen uitgekomen en vliegen weer nieuwe beesten rond. Vanmiddag lijkt het tussen de buien door op te gaan klaren, dus ik besluit die kant op te gaan. De zon komt net door als ik arriveer, maar in een tuin met geraniums is nog niks aanwezig. Even verderop, bij een kerkje, vind ik echter wel gelijk een exemplaar die daar rondvliegt op de wilde planten in de tuin. Een fraai beestje die zich ook goed laat fotograferen omdat de zon af en toe weer achter de wolken verdwijnt. Gaaf!


Geraniumblauwtje

dinsdag 18 augustus 2020

Weer 's een rondje Crezéepolder

Afgelopen twee weken heb ik nog enkele malen een poging gedaan om een waterrietzanger te vinden in de Crezéepolder of Polder Sandelingen, maar helaas zonder resultaat. Beide locaties zijn matig geschikt voor waterrietzangers, dus het blijft in deze regio altijd hopen op een verdwaald exemplaar, maar dit jaar zit het er niet in. Afgelopen zaterdag was ik daarentegen nog wel blij met een spotvogel in de nieuwe tuin, een aangename verrassing! 's Avonds zat er nota bene ook nog een bruine winterjuffer in de tuin, wat op IJsselmonde een echte zeldzaamheid is. Pas de tweede keer dat ik 'm heb op het eiland. Met die twee soorten dacht ik een goede dag te hebben, totdat ik thuis pas zag dat er eerder een steppeplevier op Walcheren had gezeten. Een pijnlijke misser van deze nieuwe soort voor Nederland, tja...

Na gisteren nog een visarend over de tuin van mijn ouderlijk huis te hebben gezien (tuinsoort nr. 118) heb ik nu ook eindelijk vakantie. Vanochtend besluit ik weer eens een rondje door de Crezéepolder te maken, wat zeker niet vervelend is. Het groepje van drie krombekstrandlopers die gisteren waren ontdekt zijn nog ter plaatse en laten zich leuk bekijken. Dat blijven fraaie vogels!
Krombekstrandlopers
Qua steltlopers is een bosruiter verder ook nog een leuke soort, maar zijn het vooral kemphanen, grutto's en oeverlopers die in de polder lopen. Ook lopen massaal kokmeeuwen in de polder te foerageren, waarbij ik zeker drie exemplaren met kleurringen zie lopen. Eén Pools exemplaar kan ik aflezen, die ik ook in oktober 2018 in de polder had. Toch leuk! Ook de jonge grote meeuwen, die nu weer volop rondvliegen, zorgen nog voor vermaak. Min of meer naast elkaar staan namelijk een geelpoot- en pontische meeuw. Fraaie vogels die op één of andere manier toch altijd wel opvallen.
Geelpootmeeuw - 1kj
Pontische meeuw - 1kj




vrijdag 7 augustus 2020

'Plantenwerkweekje' met zwooien over IJsselmonde!

De afgelopen dagen weer druk in de weer geweest met inventarisaties van planten en andere werkzaamheden. Boven onze hoofden vlogen o.a. nog een wespendief en twee zeearenden in de Dintelse gorzen, terwijl op de Beninger Slikken nog een groepje van 7 bosruiters het noemen waard was. Leuk vond ik ook nog minstens drie zingende moerassprinkhanen, een soort die ik nauwelijks tegenkom hier in het westen en verrassend genoeg dus wel op de Dintelse gorzen zitten. Eén van de mooiste sprinkhanen wat mij betreft!

Verder waren doorschijnend sterrenkroos, geel viltkruid gesteeld glaskroos, fijne ooievaarsbek en gipskruid nog enkele leuke nieuwe plantensoorten. De eerst genoemde en enkele planten van groene amarant kwam ik onverwachts tegen, dat maakt het toch weer extra leuk in plaats van om naar de goede coördinaten te lopen. Alhoewel daar ook nog vaak een hele zoektocht op volgt omdat zelden de coördinaten exact goed staan...
Groene amarant

Vandaag was het weer beurt voor werkzaamheden voor de Grauwe kiekendief, wat in deze tijd van het jaar bestaat uit het tellen van muizengaten. In de polders van Rhoon loop ik dus in de vroegte al rond om de ergste voorspelde hitte te voorkomen. Een heerlijke ochtend waarbij o.a. ook nog een goudplevier en bosruiter roepend over komen. In de Zegenpolder blijkt een groep ooievaars overnacht te hebben die met z'n acht rustig omhoog cirkelen als ik in de buurt kom. Een schitterend gezicht! 
Ooievaars
Ondertussen zijn vanochtend echter ook vanuit de Lopikerwaard waarnemingen van een groep van zes zwarte ooievaars doorgekomen, die richting west zijn opgevlogen. Als ik vanuit Rhoon naar Ambacht rijdt blijkt dat een deel van de groep (4 ex.) al in de Krimpenerwaard is waargenomen, dus wie weet lukt het om bij Ambacht ze nog te onderscheppen. Linea recta rijd ik door naar de Crezéepolder, waar ik zo snel niks zie. Als Richard van Vugt hard aan komt fietsen met de mededeling dat ze boven de Gorzen moeten vliegen, heb ik ze vrijwel gelijk in beeld. Op flinke afstand zeilen ze redelijk laag, met zo nu en dan wat flappen, af richting het westen. Ze blijven helaas op afstand en even later worden de vogels ook recht boven Barendrecht opgemerkt. Wij zien ze dan nota bene nog vanuit de Crezéepolder, op een afstand van zeker 6 kilometer! Al met al een leuke waarneming en pas de tweede keer dat ik 'zwooien' zie op IJsselmonde!

vrijdag 31 juli 2020

Weinige vrije tijd, maar genoeg tijdens werk...

De laatste weken ben ik druk met het inventariseren van planten en andere werkgerelateerde bezigheden. In het weekend is het klussen geblazen, dus qua vogeltijd is het niet dik gezaaid. Wel kom ik tijdens het werk natuurlijk veel tegen, zoals regelmatig zeearend op de Dintelse gorzen en zowaar ook nog een visarend. Op de Beninger slikken lopen veel steltlopers en laten verrassend genoeg allicht ook dwergsterns zich zien. Erg vermakelijk! Ook verrassend waren twee kwartels die ik opstootte op een ruig grasland in Noord-Brabant, die zie je niet vaak!

In de Zegenpolder kom ik nog twee goudplevieren tegen, die je niet vaak aan de grond ziet op IJsselmonde, en kon ik nog wat late kieviten en één van de tureluurkuikens ringen. Een eerder geringde kievit was echter het haasje door een jonge slechtvalk.
Goudplevieren
Kievit
Tureluur
Slechtvalk
Verder kom ik natuurlijk ook nog de nodige leuke plantensoorten tegen tijdens de inventarisaties, zoals knopig doornzaad, stomp kweldergras, kwelderzegge, dwergbloem, zeeweegbree en engels slijkgras. Andere soorten kom ik weer 'op de route' tegen, zoals polei, witte munt, stijve windhalm en vertakt muizenoor. De plantenlijst groeit dus gestaag verder, zeker omdat ik vanmiddag met Arne van Wingerden nog een rondje door de Krimpenerwaard heb gemaakt en zo trilgraszegge, stomp vlotgras, moerasbasterdwederik, fluweelblad en schijnraket kon bijschrijven. 
Stomp kweldergras
Moshommel en zandhommel kom ik ook beide tegen op de Beninger slikken, zeldzame hommels die zeker niet wijd verspreid zijn in Nederland! Tijdens een avondje dat ik nog over de Sophiapolder keek, waar ik werd opgeschrikt door een oeverlopers die spikkels leek te hebben (of was het toch wat nattigheid omdat hij net gebadderd had?!, ik zal het nooit weten), kwamen massaal eendagsvliegen uit de Rietbaan: schoraas. Een zeldzame soort die door de verbeterde waterkwaliteit sinds 1991 weer uitsluipt langs de Nederlandse rivieren. Ook langs de Noord dus, een goed teken!!
Schoraas

zaterdag 11 juli 2020

Kuikens, plantjes en een onverwachte nieuwe!

De afgelopen tijd ben ik bezig geweest met het ringen van kievitskuikens in de polders bij Rhoon, terwijl ik ook druk ben met het inventariseren van planten en af en toe nog wat zeldzame planten op kan zoeken. Het lukt gelukkig aardig met de kieviten en ook lijken zeker wel wat exemplaren vliegvlug te worden. Goed nieuws natuurlijk! Helaas wordt een enkeling ook nog gegrepen door een blauwe reiger... 
Kieviten
Blauwe reiger met kievit
Een enkele keer lukt het me ook nog om een kleine plevier te vinden, zodat deze ook geringd kunnen worden. In de Zegenpolder hebben dit jaar zeker 8 paartjes gebroed, waarvan de nodige paartjes ook succesvol!
Kleine plevier
Tevens is er dit jaar goed nieuws over de veldleeuweriken, want na een zingende vogel in het vroege voorjaar (die helaas verdween), zijn ze de laatste weken weer terug in de polder. Uiteindelijk werden zelfs 2 zingende exemplaren geweest, waarvan zeker 1 exemplaar gepaard lijkt. Fantastisch! Hopelijk gaat het volgend jaar een broedgeval opleveren...
Veldleeuwerik
En verder ben ik nog druk met het twitchen van plantjes. Meestal soorten die op de route liggen. De afgelopen tijd kon ik zo bijvoorbeeld maasraket, draadklaver, kluwenklokje, boslathyrus, sikkelkruid, echte gamander en esdoornganzevoet bijschrijven, om maar wat te noemen.  
Maasraket
Goudknope
De zaterdagen ben ik daarnaast vooral druk met het klussen. Weinig tijd om te vogelen dus, maar vanmiddag werd ik ruw gestoord door een belletje. Op de Noord hing namelijk al zo'n 20 minuten een kleine jager rond! Ondanks dat ik die al heb op IJsselmonde spring ik toch maar gelijk in de auto, die mag je niet missen... Eenmaal in de polder zie ik de vogel op afstand al boven de Noord vliegen, waar hij zich na een korte wandeling fantastisch laat bekijken. Hij schuimt de oevers van de rivier af, gaat soms erg hoog, maar bleek al met al steady ter plaatse. Schitterend! 

Eenmaal weer thuis blijkt het vervolgens ook nog eens om een kleinste jager te gaan! Dat het een 2kj vogel was (van 2019) hadden we wel vastgesteld, maar in het veld kwam de vogel niet slank of sierlijk over, zodat we aan de determinatie van kleine jager niet twijfelden. Op de foto's bleek het echter onomwonden. Tof! Onverwacht een nieuwe soort op IJsselmonde! 

dinsdag 30 juni 2020

Nieuwe soort: Dougalls stern!

Vanaf 18 juni wordt vrijwel dagelijks een dougalls stern gezien in de kolonie grote sterns in de Putten, bij Camperduin. Deze stern, waarvan de dichtstbijzijnde kolonie in Ierland ligt, is nog steeds een soort die ontbreekt op mijn lijst, omdat ze vaak maar kort aanwezig zijn in Nederland. Dit exemplaar lijkt daarentegen wel makkelijk te zijn, zodat ik besluit vanochtend eens een poging te gaan wagen. Per slot van rekening bleek gisteren ook nog een tweede exemplaar in de kolonie te zijn gezien! 

Om iets van half 8 rijd ik weg uit Ambacht en haal eerst nog Albert Molenaar op, waarna we koers zetten richting Noord-Holland. Op de locatie aangekomen blijkt de vogel nog niet gezien te zijn, zodat we op de dijk (met lekker goed overzicht) gaan zien om de kolonie af te speuren. Om iets voor tien is het al raak, als ik de vogel kort zie vliegen boven de kolonie en weer in zie vallen aan de achterkant van het eilandje. Net niet zichtbaar helaas... We alarmeren de rest dat de adulte vogel, want die zag ik, nog aanwezig is, waarna we nog wat hoger gaan zitten voor beter overzicht. 

Camperduin, De Putten

Na een kwartiertje wachten is het weer raak, en nu gaat de vogel hoog boven de kolonie foerageren. Hij laat zich vervolgens schitterend bekijken! Hoog vliegt hij heen en weer boven de andere sterns, maar zo nu en dan maakt hij een harde en doelgerichte duikvlucht omlaag. Hij heeft het namelijk gemunt op visdieven en grote sterns met vis in de snavel. Deze weet hij heel handig soldaat te maken, zeker twee keer zien we 'm succesvol 'kleptoparasiteren',  zoals dat mooi heet. Wat een schitterend sterntje! Als de vogel weer op het eiland gaat zitten houden we het ook wel voor gezien, de doelsoort is binnen! 


Dougalls stern

Omdat we nog wel wat tijd hebben, gaan we nog wat zeldzame plantensoorten af. Nabij Camperduin zien we snavelruppia, knolvossenstaart en geelwitte ossentong. Verder zuidelijk komen we ook nog stengelomvattend havikskruid, zeelathyrus en bokkenorchis tegen. Toch leuke nieuwe soorten en een mooie aanvulling op deze dag! 

Bokkenorchis

dinsdag 23 juni 2020

Koloniebezoek op de Sophiapolder

Net als voorgaande jaren is het aangelegde schelpenstrandje op de Sophiapolder ook dit jaar weer ingenomen door vele visdieven, bijna honderd paar! Ook kluten hebben dit jaar weer in aardige aantallen (15 nesten) op het eiland gebroed. Om de jongen te gaan kleurringen, varen Laurens van der Wind en ik met de beheerder van het gebied richting de Sophiapolder. Bepakt en bezakt om hopelijk veel jongen te kunnen kleurringen, net zoals afgelopen jaar

Als we de kolonie naderen gaat al snel alles de lucht in, schitterend om de aantallen te zien! Jonge visdieven zien we nog niet vliegen, wat eigenlijk ook niet zou kunnen omdat we drie weken terug ook in de kolonie waren. Toen waren nog geen eieren uitgekomen. Tussen de vele alarmerende vogels zien of horen we in tegenstelling tot vorig jaar geen zwartkopmeeuwen, en ook zilvermeeuw is niet van de partij. Wel alarmeren natuurlijk tientallen stormmeeuwen, enkele kleine mantelmeeuwen en ook dit jaar enkele paartjes kokmeeuw. 

Op de schelpen is het gelijk zoeken geblazen naar de jonge visdieven, maar we schrikken al snel van het hoge aantal dode jongen. Ook exemplaren die al bijna kunnen vliegen liggen dood in de kolonie of lopen wat kreupel rond. We hebben geen idee wat er aan de hand is, maar tientallen dode jongen klinkt niet erg gezond. Gelukkig vinden we ook nog een heel aantal gezonde kuikens en kunnen ruim twintig visdieven van ringen voorzien. Zeven exemplaren zijn groot genoeg om ook een kleurring aan de poot te krijgen. 
Visdief

Tevens kunnen we ook nog enkele (grote) jonge stormmeeuwen in de kolonie vinden, die we uiteraard ook met een ringetje versieren. De kluten lijken het helaas ook hier, net als in de Crezéepolder, slecht gedaan te hebben. Uiteindelijk zien we toch nog een paartje met vier jongen lopen, waar we na een sprint door de bagger nog twee jongen van kleurringen kunnen voorzien. 
Stormmeeuw

Al met al een geslaagde avond met veel geringde vogels, maar wel jammer van de (vele) mislukte broedgevallen. Hopelijk komen de geringde vogels echter groot en zien we die over één of meerdere jaren weer terug! 

Kluut

maandag 22 juni 2020

Kuikens, vliegend hert en een scheefbloemwitje!

Vrijdag was ik de hele dag in de Zegenpolder om zoveel mogelijk kuikens te ringen. Uiteindelijk lukte het om verschillende kluten van kleurringen te voorzien en ook kon ik weer wat kuikens van kieviten ringen, al valt het niet mee om de jongen snel te vinden... Bij één exemplaar waren we maar net op tijd, deze kon bijna vliegen. Z'n broertje/zusje was ons helaas wel te slim af...
Kluut
Kievit

Zaterdagochtend was ik voor het klussen nog even op de Veluwe om te genieten van vliegend herten. Deze grote kevers lieten zich schitterend zien op de stam van een oude eik, waar ze drinken van het sap van deze 'bloedende boom'. Wat een schitterende beesten, fantastisch!
Vliegend hert
Vanochtend kon ik nog twee scholeksterjongen van kleurringen voorzien in de Portlandpolder, terwijl ik vanmiddag weer eens een nieuwe vlindersoort op IJsselmonde zie! In de tuin van Laurens van der Wind was namelijk een scheefbloemwitje neergestreken en deze was ook het eind van de middag nog steeds aanwezig. Het beestje deed het niet best meer en er leek wat mis met de vleugel. De kenmerken waren daarentegen uitstekend te zien en een fijne nieuwe voor mijn IJsselmondelijst. Scheefbloemwitjes komen pas enkele jaren in Nederland voor en vorig jaar werden er ook hier en daar exemplaren op IJsselmonde gezien. De toename blijkt kennelijk doorgezet te hebben, mooi! Mijn 29ste vlindersoort op het eiland.
Scholekster
Scheefbloemwitje