Big Day IJsselmonde 2026: 117 soorten!

Ook dit jaar staat weer een Big Day op het programma op IJsselmonde. 2 mei is de uitverkoren datum waarop weer 4 teams het tegen elkaar gaan opnemen. Gisteren was het weer schitterend met een ongekende voorjaarsdag in het land, dankzij een perfecte zuidoostenwind. Vandaag zou de wind al snel draaien naar zuid en zuidwest, met wellicht ook nog een spat regen. De verwachtingen waren dus enigszins getemperd om het record te verbreken (124 soorten inclusief Engelse en Noordse kwikstaart). Dit jaar besloten we zonder de kwikstaarten te rekenen, dus dan zou het te verbreken record 122 soorten betreffen. Wie weet?

Om 00:00 starten Laurens van der Padt, Laurens van der Wind en ik in de Crezéepolder. Ransuil is voor ons altijd een lastige soort, dus daarmee willen we altijd zo snel mogelijk afrekenen. In de Creéepolder horen we de toren van Alblasserdam 12 uur beieren en schrijven we de eerste soorten bij: SCHOLEKSTER (1), RIETZANGER (2), BERGEEND (3), TURELUUR (4), BONTBEKPLEVIER (5), KLEINE PLEVIER (6), KLEINE MANTELMEEUW (7), KLUUT (8), WATERHOEN (9) en KNOBBELZWAAN (10). Blij met bontbekplevier (hebben we ook weleens gemist) lopen we rustig de polder in, waar de bevers heerlijk aan de jonge wilgjes zitten te knagen. Laurens van der Wind houdt continu de dijk in de gaten, waar om 00:12 de gehoopte RANSUIL (11) aan komt flappen in het licht van de lantarenpalen. Fraai! Uiteindelijk vliegt de vogel nog de polder in en laat zich kort maar goed zien in het licht van de zaklamp. Rustig vogelen we hier nog verder en vertrekken met nog GRUTTO (12), GRAUWE GANS (13), MEERKOET (14), LEPELAAR (15) en WILDE EEND (16). 

In het Develbos gaan we voor de volgende uil van de dag, maar het vrouwtje BOSUIL (17) roept pas als we weer wegrijden. Leuk is dat we vanaf hier op grote afstand een ROERDOMP (18) langs de Devel horen roepen en we schrijven nog KRAKEEND (19) bij. In de polders zien we even later totaal drie KERKUILEN (20) en horen we de eerste SNOR (21) zingen langs de Devel. In een baggerdepot zwemt een paartje SLOBEEND (22) en al luisterend langs de Devel komen vervolgens BLAUWE REIGER (23), KIEVIT (24), NACHTEGAAL (25), FUUT (26), SPRINKHAANZANGER (27) en BRANDNGANS (28) op de lijst. Omdat de waterral nog niet van zich laat horen, besluiten we naar Polder het Buitenland te rijden omdat ze daar ook nog weleens willen zitten. In het gebied zingen een snor en sprinkhaanzanger onafgebroken, maar een waterral horen we niet. In de verte zien we wel dat het licht van een zaklamp wat ganzen verstoord, maar tussen de ganzen horen we de rauwe roep van een KWAK (29)! De vogel komt luid roepend recht over ons heen, waarna het geluid wegsterft in noordoostelijke richting. Een aangename verassing zo om 01:41 en een goede Big Daysoort. 

Nadat we nog KUIFEEND (30) en KOEKOEK (31) hebben bijgeschreven rijden we naar het westen, waar we achtereenvolgens CETTI'S ZANGER (32) en ROEK (33) bijschrijven. In Ridderkerk vliegt zowaar nog een ransuil over de weg, maar tafeleend kunnen we niet makkelijk vinden bij Oud-Reijerwaard. Wel zingt een KLEINE KAREKIET (34) bij knooppunt Ridderkerk, waar we overigens niet genoeg ons best doen voor dodaars, want die blijkt later wel gewoon weer aanwezig. In het Waalbos zitten de laatste tijd veel steltlopers, dus daar willen we vast een kijkje nemen. Echter, als we van de parkeerplaats aflopen horen we in de verte de opvallende zang van een BOSRIETZANGER (35)! Daar hadden we al gehoopt, maar het is nog vroeg in het jaar voor deze soort, dus een fijne verrassing! Later komen we 'm ook niet tegen en het blijkt de enige vogel van de dag (een ander team had 'm ook). Op de ijsbaan horen we BOSRUITERS (36) en WATERSNIP (37), maar verder is het stil.

Bosruiter later op de dag op de ijsbaan

Waterral is nog de belangrijkste nachtsoort die we moeten, dus we gaan we richting de Devel. In het licht van de maan horen we nu de roerdomp hoempen, terwijl een andere vogel in Polder het Buitenland terug roept. Op IJsselmonde is het dit jaar goed toeven met roerdompen, met uiteindelijk nog een vogel langs de Munnikendevel en territoria in de Zegenpolder, langs de Waal en in Sandelingen-Ambacht (6 totaal!). Gelukkig horen we ook WATERRAL (38) en een stuk verder de voorzichtige zang van een BLAUWBORST (39). Blauwborst is altijd lastig in deze tijd, omdat de vogels nu jongen hebben en de tweede leg nog niet niet is gestart. 

In Ambacht schrijven we nog een mannetje TAFELEEND (40) bij op een gekende locatie, waarna we nog wat rondlopen in het Waalbos. Dat levert alleen een GROENPOOTRUITER (41) op, zodat het om 4:52 tijd is om ZWARTE ROODSTAART (42) bij te schrijven. Op de Ambachtse scheepswerven is dat een eitje natuurlijk en voordat het raam open is horen we meerdere vogels zingen. Rond de klok van vijf werpen we een eerste blik op de Sophiapolder, wat geen goede soorten oplevert, maar we vertrekken uiteindelijk met  KOKMEEUW (43), ZILVERMEEUW (44), STORMMEEUW (45), OEVERLOPER (46), VISDIEF (47), ROODBORST (48), MEREL (49), HEGGENMUS (50), HOUTDUIF (51), TUINFULITER (52), WINTERKONING (53), ZWARTKOP (54), ZWARTE KRAAI (55), TJIFTJAF (56), AALSCHOLVER (57), GRASMUS (58), KOOLMEES (59), PIMPELMEES (60), IJSVOGEL (61), PONTISCHE MEEUW (62) en KAUW (63). 

Eén van de meest waardeloze acties die we op een Big Day altijd moeten uithalen, is om midden op de dag naar een volkstuincomplex midden in Rotterdam af te reizen voor goudhaan. Dat moet ook anders kunnen, dus besloten we vandaag om in het eerste licht goudhaan te proberen, omdat het dan nog stil is, zangactiviteit hoog en veel rustiger in de stad. Voordat we daar zijn schrijven we nog ZANGLIJSTER (64), BOOMKRUIPER (65), EKSTER (66), BUIZERD (67) en TORENVALK (68) bij, maar ondanks dat het complex is afgesloten horen we om 06:08 een GOUDHAAN (69) zingen uit de coniferen. Geslaagd! Vervolgens ontbreekt nog braamsluiper op de lijst, zodat we die nog op de route leggen voordat we op onze telpost bij de Zegenpolder gaan staan. PUTTER (70), VINK (71), SPREEUW (72) en BOERENZWALUW (73) schrijven we eenvoudig bij in de polders van Rhoon, en gelukkig zit het enige mannetje RINGMUS (74) al voorzichtig te zingen. Vorig jaar zat dit mannetje ook het hele broedseizoen op dezelfde plek en vorige week bleek die toch nog in leven, én nog op dezelfde plek! Helaas wel echt de laatste van het eiland, maar we bleken uiteindelijk de enige met deze soort... Voordat we braamsluiper horen vliegt nog een REGENWULP (75) over en schrijven we GROTE BONTE SPECHT (76) bij, maar dan horen we ook eindelijk BRAAMSLUIPER (77). 

Ringmus

Als we door Rhoon rijden naar de jachthaven komen HUISMUS (78) en TURKSE TORTEL (79) onder elkaar op de lijst, en eenmaal uitgestapt en geïnstalleerd op de telpost gaat het toch weer snel met de eerste soorten: FITIS (80), GEKRAAGDE ROODSTAART (81), RIETGORS (82), GIERZWALUW (83), ZWARTKOPMEEUW (84), BRUINE KIEKENDIEF (85), WITTE KWIKSTAART (86), GAAI (87), PURPERREIGER (88), HOLENDUIF (89), GROENE SPECHT (90), GELE KWIKSTAART (91), GROENLING (92), SLECHTVALK (93) en GROTE MANTELMEEUW (94). De 90 soorten gepasseerd zijn voor 7:20 is toch wel erg lekker productief, maar het gaat vrij goed. De aantallen die over de telpost vliegen zijn overigens wel laag, maar belangrijke soorten als zwartkopmeeuw, purperreiger en regenwulp gaan goed. De grootste krent verschijnt om 7:42  boven de rivier, als een VISAREND (95) kortstondig gaat jagen en uiteindelijk met een flinke vis naar oost vertrekt. Fijne soort! 

Visarend

We hebben hier nog met een paar soorten een appeltje te schillen en ondanks dat het matig vliegt, besluiten we hier wel echt lang te blijven. De soorten op deze plek kunnen natuurlijk wel het verschil maken, maar we schuiven wel wat op naar het oosten omdat daar een paartje dodaarzen in de sloot moet zitten. OEVERZWALUW (96), KNEU (97) en eindelijk een TAPUIT (98) op de akker worden gretig bijgeschreven. De DODAARZEN (99) laten zoals verwacht van zich horen en dan na veel scopen heb ik eindelijk een PAAPJE (100) te pakken. Gisteren zaten er zelfs tientallen paapjes en tapuiten in de polder, maar alles blijkt dus massaal vertrokken vannacht. Terwijl wij met pijn en moeite één paapje en één tapuit hadden, mistten andere teams één of zelfs beiden. En we zitten dus al op de 100 soorten voor 9:00, om 8:50 om precies te zijn. Een record volgens mij! 

Regenfront trekt net (niet) langs

Als we weer op onze vaste plek staan, worden we iets na 9u stevig opgeschrikt. Een ander team heeft twee lachsterns over de Crezéepolder! Een hele goede regiosoort en zelfs pas de eerste met bewijs! De foto die gedeeld wordt liegt er niet om, maar wij staan hopeloos op de verkeerde plek natuurlijk. Het is voor ons vaste prik om op deze telpost te staan, dus er is nu eenmaal niks aan te beginnen. Gewoon pech voor ons en veel geluk voor het andere team, maar het bepaald wel enigszins de rest van de telling en de dag. Het voelt al een beetje alsof we verloren hebben, en qua soort hebben we dat natuurlijk ook... 

Regenwulp

Uiteindelijk staan we tot half elf op de dijk, wat toch nog enkele fijne soorten oplevert: 4 KEMPHANEN (101) komen over, SPERWER (102), APPELVINK (103), GRASPIEPER (104) en MATKOP (105) schrijven we bij voordat we vertrekken naar het Klein Profijt. In het Klein Profijt hebben we een beperkt aantal doelsoorten, waarvan boomklever de belangrijkste is. WINTERTALING (106) is de eerste soort die we bijschrijven en even later ook STAARTMEES (107), maar boomklevers laten het voor ons afweten. Grauwe vliegenvanger menen we een paar keer te horen zingen, maar als we dichterbij komen zwijgt de vogel. We laten het na om nog op andere goede plekken te zoeken, maar een ander team had exact op onze locatie achteraf wel een zingende grauwe vlieg. Tja... Het verlies van boomklever nemen we voor lief en we besluiten het bos te verlaten. 

Al met al gaat hebben we veel soorten, maar het aantal echte krenten valt wat tegen en ook het aantal soorten die nog open staat is beperkt. We hebben dus zo rond de klok van 12 al wel het idee dat een record er niet in gaat zitten, maar hoever gaan we komen en is het wel genoeg voor de winst? Want wat is er vanochtend wellicht nog meer over de Crezéepolder gekomen en gezien door de andere teams? In ieder geval ook steltkluut, welke inmiddels al verdwenen is. In de Portlandpolder schrijven we nog een makkelijke intikker bij: ROODBORSTTAPUIT (108), waarna in de Zuidpolder HUISZWALUW (109) een verwachte nieuwkomer is. Op de ijsbaan in het Waalbos zijn de temmincks strandlopers, die vanochtend ingevallen waren, helaas alweer verdwenen en lopen er alleen massaal nog de bosruiters. Een rondje door het Waalbos levert de bekende man SMIENT (110) op met zijn lamme vleugel, maar groter is de blijdschap om een overvliegende GROTE ZILVERREIGER (111). Het paartje zomertaling lijkt helaas wel echt verdwenen en blijkt ook later niet door de andere teams gezien te zijn.

Smient

Grote zilverreiger

In het eind van de middag is het pas hoog water, dus voordat we naar de Crezée- en Sophiapolder gaan willen we eerst nog in het Develbos twee lastige rovers oprollen. Dat gaat verrassend soepel, want bij het nest zien we al snel een HAVIK (112) terwijl in een dode wilg een BOOMVALK (113) op de uitkijk zit. In Zwijndrecht schrijven we een paar minuten later OOIEVAAR (114) bij, waarna we in het Develpark de voorbereide VUURGOUDHAAN (115) snel horen zingen. In dit park zaten gisteren nog meerdere grauwe en een bonte vliegenvanger, maar ook hier blijkt alles vertrokken. Helaas! Die grauwe vliegenvanger zit er dus niet in voor de dag zo lijkt het. 

Develpark

In de Crezéepolder zien we even later verrassend genoeg een groep van 14 TEMMINCKS STRANDLOPERS (116)!  Daar hadden we niet echt op gerekend, maar verder is het stil. Rond kwart voor vier zitten we dus op het pontje naar de Sophiapolder, waar we vanaf de pont al een KLEINE ZILVERREIGER (117) zien lopen op het eiland. Het blijkt de laatste nieuwe soort van de dag te zijn, want ondanks het gunstige getij komt er niks nieuws meer tevoorschijn uit de slootjes en kreken. Geen zwarte ruiter of andere verrassing dit jaar, alleen wat bekende steltlopers en wintertalingen die we al hadden, en ook geelpootmeeuw ontbreekt. Als we om 17:00 dus weer aan de vaste wal staan hebben we nog twee uur om nog van de dag te maken, dus we besluiten om een poging te wagen voor geelpootmeeuw op het Eiland van Brienenoord. Helaas vangen we ook daar bot, zodat we besluiten de dag maar af te sluiten bij de Devel. Wellicht komt er nog een zeearend voorbij flappen of zit er nog een andere verrassing in het vat. Maar ook daar blijft het stil en de eindstand blijft dus op 117 soorten staan. 

Uiteindelijk blijkt de 117 nipt genoeg voor de winst, want het team van Thomas Los en Jochanan van de Ende hebben 116 soorten. Desalniettemin hadden we de winst graag ingewisseld voor de lachsterns, maar ach, je kan niet alles hebben! Al met al was het een geslaagde dag, maar een dag eerder had vermoedelijk aanzienlijk hogere scores opgeleverd. Totaal zijn 130 soorten gezien, waarbij voor ons boomklever en grauwe vliegenvanger de belangrijkste missers waren. Daarnaast zagen andere teams dus nog steltkluut, lachstern, zwarte stern, zwarte wouw, beflijster en boompieper.