woensdag 31 december 2025

December 2025

Naast de twee zeldzame gorzen die voor de nodige consternatie zorgde in vogelend Nederland in december, was er natuurlijk nog veel meer te beleven. Net zoals in alle wintermaanden voor mij wel voornamelijk op IJsselmonde, en met een beperkt aantal soorten. Al met al natuurlijk een heerlijke periode om weer flink actief te zijn met waterpiepers, bokjes en matkoppen. 

De aantallen bokjes waren nog steeds laag op IJsselmonde, maar in het Geertruida Agaatha Complex net aan de andere kant van de Oude Maas zitten wel behoorlijke aantallen. Het lukt ook om daar diverse vogels van IJsselmonde terug te vangen, erg leuk dus! Gezenderde vogels van afgelopen winter komen we helaas nergens tegen. 

Geertruida Agaatha Complex (GAP)

Bokje onder het net

Langs de Devel lukt het weer om wat waterpiepers te vangen, maar het ringen gaat moeizaam deze winter. Het aflezen daarentegen lukte in december goed op spruitenstoppels in Polder het Buitenland bij Heerjansdam en op een akker bij Puttershoek. Leuke informatie en nuttig om de overleving van deze overwinteraars te kunnen bepalen. In de regio heb ik ook nog wat gezocht naar groepen waterpiepers, zoals op het Eiland van Dordrecht en in de Hoeksche Waard, maar dat leverde nog niet hele grote aantallen op. Verrassend was dan wel weer een groep van 28 koereigers die zomaar op een schapenweitje foerageerden bij Dordrecht, dat is daar dan weer normaal geworden... 

Waterpieper R/BYG

Waterpieper op spruitenstoppel

Avondrondjes maken heb ik in december niet veel gedaan, omdat de houtsnippen wat op de achtergrond zijn geraakt. Wel ging ik nog een avondje mee met Michael van Beveren in de hoop om strandleeuweriken te vangen bij Oostvoorne. Dat lukte helaas niet, maar we vingen nog wel o.a. wat bokjes, houtsnippen, waterral en drieteenstrandloper. Verder was ik nog meerdere avonden en een nacht bezig met onderzoek in de Biesbosch naar kuifeenden, waar we deze winter de foerageergebieden van deze algemene wintergast in beeld brengen. Naast grote groepen kuifeenden leverde dat ook nog veel leuke waarnemingen op, bijvoorbeeld van boommarters, maar ook nog een fraaie witoogeend, kuifduiker en middelste zaagbekken. 

Drieteenstrandloper

Ten slotte deed ik op 30 december nog een rondje door de Rhoonse grienden. In de zomer had ik daar nog aardig wat matkoppen gekleurringd, en aflezingen zijn natuurlijk altijd welkom. Het aflezen viel niet eens tegen en het lukte zowaar om van een handjevol matkoppen de kleurringcombinatie af te lezen. Bovendien was het nog leuk vogelen, met onder andere een fraaie Siberische tjiftjaf. De vogel hing daar al enkele weken rond, maar toch fraai en nog steeds een zeldzaamheid op IJsselmonde.

Siberische tjiftjaf


Blauwe reiger

Geringde matkop Ym/YG


Matkop

maandag 15 december 2025

Toch nog een nieuwe deze winter: maskergors!

Zo rustig als het hele najaar verlopen is, zo onrustig begon de eerste wintermaand. Op het einde van de eerste dag van de maand verscheen opeens een foto op waarneming.nl van een gefotografeerd vrouwtje grijze gors in Maastricht! Een zeldzaamheid in Nederland die nog niet eens op zo'n grote afstand van de grens broedt, maar als dwaalgast nog twitchbaar is geweest in Nederland. Zou het najaar dan toch nog goedkomen? Op 2 december kwam ik dan ook aan met Leon Boon en Theo Muusse in de ruigtes langs de Maas. Vanaf een afstandje zagen we al dat er flink gezocht werd, maar uiteindelijk bleek na een ochtend zoeken door ca. 40-50 man de vogel gevlogen. Hij zat vast nog wel ergens in de buurt, maar waar begin je... Met de nodige grote zaagbekken, waterpiepers, een bokje en roerdomp was het niet heel saai, maar de gehoopte grijze gors was niet van de partij.

Zoeken naar grijze gors

Ruim een week later kwam er toen opeens weer een zeldzame gors op de pieper. Laurens van der Wind en ik waren net klaar met de wintertelling op de Sophiapolder. Vanwege het hoge water hadden we afgezien om de polder helemaal rond te lopen, dus vanaf de aanlegsteiger hadden we onder andere 18 bonte strandlopers, 14 pijlstaarten, twee kleine zilverreigers en 48 kemphanen geteld. Een typische wintertelling dus voor de Sophiapolder en rond half tien waren we weer terug aan de wal. Onderweg om waterpiepers af te gaan lezen, kreeg ik om 9:36 een Dutch Bird Alert binnen: maskergors op Texel! Eindelijk toch deze langverwachte soort waarvan dit najaar hoge aantallen werden gezien. Een korte rekensom leert me dat ik precies de boot van half twaalf kan halen, dus vol gas naar het noorden.

De boot haalde ik uiteindelijk, maar een middag afzien bij een tuin langs de Pontweg waar de vogel voor het laatst in de akker was gezien, leverde helaas geen maskergors op. Was de vogel verdwenen? Zat hij er wel maar zagen we 'm gewoon niet? Op de terugweg wisten we dat nog niet, maar gisteren werd de vogel toch weer teruggezien! Nu regelmatig aan de overkant van de weg, dus wellicht dat we in de verkeerde tuin hadden staan kijken? Vanochtend dus met Hans Bossenbroek en Richard van Vugt weer richting het eiland, waar we met de pont van half negen naar de overkant werden gevaren. Op de boot kregen we al een piepje in de rug: de vogel was net weer kort gezien! 


Tevergeefs wachten op zaterdag

Eenmaal op de locatie begon het wachten weer net zoals zaterdag op deze dwaalgast uit diep Siberië. De huismussen, mezen en ook weer de Siberische tjiftjaf waren weer van de partij. De vogel was vanochtend in de tuin gehoord en kort gezien tussen de mussen, maar was niet de straat over gevlogen. Wellicht dus dat hij gewoon ergens in de tuin rondliep of ongezien in de akker was gevlogen? Na ruim drie uur wachtten besloten Daan van Braak en ik voorzichtig tussen de akker en de tuin te lopen, toen we daar opeens de vogel hoorde tikken in de akker. Na wat heggenmussen, vinken en mezen kwam opeens de gors achter ons uit de groenbemester en dook de tuin in. Daar liet hij zich vervolgen schitterend bekijken, vanaf meerdere plekken. Omdat de vogel vrijwel continue riep, was de aanwezigheid goed te bepalen en liet hij zich regelmatig schitterend zien. Een erg gave soort, alhoewel natuurlijk behoorlijk subtiel getekend. Omdat het aantal plekken met goed zicht in de tuin beperkt was, was het regelmatig dringen geblazen wat soms voor de nodige uitdagingen zorgden....

Maskergors in beeld in de tuin! 

Uiteindelijk hadden we allemaal de vogel in de tas en kregen we het bericht door dat de brileider zich weer mooi op de kant liet zien. Omdat ik deze na de eerste dag van zijn verblijf, begin januari, nooit meer had opgezocht, wilde ik nog wel een korte blik over de dijk werpen. Dat leverde vervolgens een fraaie waarneming op van deze dwaalgast uit de Beringzee, maar ook wel een aanzienlijk saaiere waarneming dan de eerste. Maar een mooie eend is het zeker! Tevreden voeren we om 13:00 weer richting de vastewal, met toch nog een fraaie nieuwe soort voor het einde van het jaar! 



Brileider